LOT geciken uçuş: üç saat, nihai varış ve tazminat hesabı

Doğrudan İstanbul Havalimanı (IST)-Varşova Chopin (WAW) büyük çember mesafesi yaklaşık 1.347 km'dir. Bu nedenle yalnız bu iki nokta arasındaki korunan yolculuk, diğer şartlar sağlanırsa normalde 250 EUR bandındadır. Varşova'dan devam eden tek rezervasyonda tutar ve son varış ayrı değerlendirilir. Bilgiler 19 Eylül 2026 tarihinde yürürlükte olan kurallara göre kontrol edilmiştir.

Önce hangi düzenleme uygulanıyor?

Yolcunun vatandaşlığı, bileti Türk lirasıyla alması veya rezervasyonu Türkiye'deki bir acenteden yapması EU261 coğrafi testini değiştirmez. Belirleyici bilgiler ilk kalkış, biletteki son varış, tek ya da ayrı rezervasyon ve aksayan bölümü fiilen işleten şirkettir.

Üç saat nerede ve nasıl ölçülür?

EU261 sabit tazminatında temel ölçüm, korunan biletteki nihai varış gecikmesidir. Doğrudan IST-WAW yolculuğunda bu nokta WAW'dır. Tek PNR ile İstanbul-Varşova-Berlin seyahatinde ise şartlara göre Berlin'e gerçek varış dikkate alınabilir. İlk LOT bölümü iki saat gecikmiş, fakat korunan bağlantı kaçtığı için yolcu Berlin'e beş saat geç ulaşmış olabilir.

Gerçek varış zamanı için şunları aynı çizelgede tutun:

• tarifedeki varış saati;
• uçağın park yerine gelişi;
• en az bir kapının açıldığı saat;
• kaçırılan bağlantının kapı kapanış saati;
• yeniden düzenlenen uçuşun gerçek kapı açılışı;
• başka havalimanına iniş varsa sözleşmedeki hedefe transferin bitişi.

LOT uygulamasındaki “landed” kaydı kapı açılışını göstermeyebilir. Uçuş takip ekranı, biniş kartı, telefon konum geçmişi, pasaport geçişi ve bagaj teslim saati yardımcı kanıttır. En güçlü dosya, bu kayıtların birbirini desteklediği kısa bir zaman çizelgesidir.

EU261 ve SHY-YOLCU üç saat kuralı

EU261 bakımından uzun gecikme içtihadı, son varışta üç saat veya daha fazla zaman kaybını iptale benzer şekilde tazmin edebilir. Taşıyıcı ancak belirli bir olağanüstü olayın uçuşa doğrudan etkisini ve bütün makul önlemleri aldığını kanıtlarsa sabit ödemeden kurtulabilir.

Türkiye'de 10 Aralık 2024 değişikliği, teknik veya operasyonel nedenle son varışa üç saat ya da daha geç ulaştırılan yolcular için SHY-YOLCU'nun hizmet ve tazminat hükümlerine açık atıf ekledi. Yabancı bir taşıyıcının Türkiye'den kalkışı bu rejimde değerlendirilebilir. Bu iki hukuk dayanağını başvuruda alternatif olarak göstermek mümkündür; aynı gecikme için iki kez aynı sabit tutarın ödeneceği varsayılmamalıdır.

250, 400 veya 600 EUR nasıl belirlenir?

IST-WAW doğrudan mesafesi 1.500 km'nin altında olduğu için 250 EUR bandı önemlidir. Ankara, Antalya veya başka bir Türkiye havalimanı için şehir adıyla tahmin yapmak yerine kullanılan havalimanı çiftini büyük çember yöntemiyle ölçün. Tek rezervasyondaki bağlantıda mesafe hesabı, kapsam testinden sonra ilk kalkış ile hukuken ilgili son varış arasında yapılır.

Uzun yolculuklarda “Varşova'dan geçtim, o halde 600 EUR” sonucu doğru değildir. Türkiye'den başlayıp ABD'de biten tek bilet, başlangıç ve son noktanın ikisi de üçüncü ülkede olduğu bir yolculuktur. EU261 için yalnız WAW aktarması yeterli değildir; buna karşılık Türkiye çıkışına uygulanan SHY-YOLCU ve somut taşıma sözleşmesi incelenebilir. LOT uzun yol ve 600 Euro rehberi bu ayrımı örneklerle açıklar.

Beklerken hangi haklar doğar?

Tazminat için üç saatlik son varış eşiği ile havaalanındaki bakım saatleri aynı değildir. EU261'de kalkış gecikmesi mesafeye göre iki, üç veya dört saate ulaştığında yemek ve iletişim desteği gündeme gelir. Yeni kalkış ertesi güne kalırsa otel ve havaalanı-otel ulaşımı gerekir. Gecikme en az beş saatse yolcu seyahatin amacını yitirmesi halinde iade ve gerekirse başlangıç noktasına dönüş seçeneğini değerlendirebilir.

LOT yardım vermiyorsa önce kontuar veya dijital kanal üzerinden talep oluşturun. Sonra yalnız gerekli ve makul harcamaları yapın. Tarih, para birimi, hizmet ve ödeme yöntemini gösteren ayrıntılı faturaları saklayın. Sabit 250-600 EUR ile otel, yemek ve yeni bilet giderlerini tek rakamda birleştirmeyin.

Gecikmenin nedeni nasıl sınanır?

“Operasyonel neden”, “geç gelen uçak” veya “teknik kontrol” tek başına hukuki test değildir. LOT'tan şu bilgileri isteyin:

1. Olay tam olarak hangi uçakta, havalimanında ve saatte başladı?
2. Sizin seferinize nasıl aktarıldı?
3. Yedek uçak, ekip veya yeniden yönlendirme için ne yapıldı?
4. Gecikmenin hangi bölümü olağanüstü olaydan, hangi bölümü sonraki operasyon kararlarından kaynaklandı?

Rutin teknik arıza, uçak rotasyonu ve şirketin kendi ekip planlaması çoğu kez normal faaliyet alanına yakındır. Hava trafik kontrol kararı, tehlikeli hava veya güvenlik olayı somut kayda göre olağanüstü olabilir. Bununla birlikte olağanüstü koşul bakım, iade ve yeniden yönlendirme haklarını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Üç örnek

Doğrudan IST-WAW: LOT işletti, kapı 3 saat 18 dakika geç açıldı ve neden rutin bir parça arızasıydı. Kapsam ile neden doğrulanırsa 250 EUR adayıdır. Uçağın 2 saat 57 dakika geç piste inmesi sonucu değiştirmez; kapı açılışı esas alınır.

IST-WAW-Prag tek PNR: İlk bölüm 1 saat 50 dakika gecikti, korunan bağlantı kaçtı ve Prag'a 6 saat geç varıldı. Yolculuk Türkiye'den AB'deki son noktaya gittiği ve LOT işletimi bulunduğu için son varış gecikmesi ile bütün rezervasyon incelenir.

IST-WAW-New York tek PNR: New York'a 8 saat geç varış, tek başına otomatik EU261 600 EUR sonucu vermez; başlangıç ve son varış AB dışındadır. SHY-YOLCU, aksayan bölüm, fiilî taşıyıcı ve bilet yapısı ayrıca test edilir.

Alternatif uçuş gecikme hesabını nasıl değiştirir?

LOT sizi başka bir uçuşa yerleştirdiğinde ölçüm, yeni uçuşun kendi tarifesine göre değil orijinal biletteki planlanan nihai varış ile gerçekten ulaştığınız kapı saati arasında yapılır. Yeni uçuşun “zamanında” çalışması eski programa göre altı saat geç varışı ortadan kaldırmaz.

EU261, yeniden yönlendirme ile gecikme belirli sınırların altında tutulduğunda sabit tutarın yüzde 50 azaltılmasına izin verebilir:

Bu tablo üç saatlik hak eşiğiyle karıştırılmamalıdır. Örneğin doğrudan IST-WAW uçuşunda yolcu alternatifle 3 saat 20 dakika geç varırsa üç saat eşiği aşılmıştır; iki saatlik azaltma sınırı da aşıldığı için 250 EUR'nun yarıya indirilmesi bu maddeye dayanamaz.

Birden fazla gecikme aynı dosyada nasıl yazılır?

Tek PNR'de ilk uçuş, WAW beklemesi ve yeni devam uçuşu ayrı satırlarda gösterilmelidir. Yalnız toplam “dokuz saat sürdü” demek, planlanan seyahat süresiyle gecikmeyi karıştırabilir. Şu sütunları kullanın: bölüm, planlanan kalkış, gerçek kalkış, planlanan varış, kapı açılışı, fiilî taşıyıcı ve açıklanan neden.

Uçak başka havaalanına yönlendirildiyse gerçek varış yalnız iniş anı olmayabilir. LOT sizi sözleşmedeki hedef havaalanına veya kabul ettiğiniz yakın noktaya kara yoluyla ulaştırıyorsa transferin bittiği zamanı saklayın. Kendi başınıza taksi aldıysanız önce taşıyıcının sunduğu transferi ve neden kullanılamadığını belgeleyin.

Gecikme gece yarısını geçtiğinde tarih değişimi hata kaynağıdır. Biniş kartındaki yerel saatleri olduğu gibi yazın, sonra gerekiyorsa UTC karşılığını ayrı sütunda gösterin. İstanbul ile Varşova saat farkı yılın dönemine göre değişebileceği için uçuş süresinden geriye tahmin yapmayın.

İş, tur veya etkinlik kaybı sabit tutarı artırır mı?

EU261'in 250, 400 ve 600 EUR tutarları bilet fiyatına veya kaçırılan toplantının değerine göre artmaz. Somut ek zarar için ulusal hukuk ya da Montreal Sözleşmesi kapsamında ayrı yol tartışılabilir; zarar, nedensellik ve zararı azaltma çabası ayrıca kanıtlanır. Sabit tazminat ile kaybedilen etkinlik bedelini tek rakama toplamayın.

Seyahat sigortasından ödeme aldıysanız bunu da dosyada belirtin. Sigorta ödemesi sabit EU261 hakkını otomatik kapatmaz, fakat aynı otel, yeni bilet veya etkinlik zararının iki kez tahsil edilmesi önlenmelidir.

LOT'a göndereceğiniz kanıtlar

• PNR ve tüm e-bilet kuponları;
• her bölüm için “operated by” bilgisi;
• ilk ve yeni biniş kartları;
• planlanan ve gerçek kapı açılışları;
• LOT bildirimleri ve açıklanan neden;
• bağlantı kaçtıysa sonraki kapı kapanışı;
• gider faturaları ve yardım talebiniz;
• yolcu bazında açık tutar tablosu.

LOT gecikme dosyanızı ücretsiz kontrol edin.

İlgili LOT rehberleri

• LOT Türkiye-Varşova tazminat ana rehberi
• Varşova aktarması kaçtığında yapılacaklar
• LOT başvuru formu ve belgeler
• Genel üç saat gecikme ve teknik neden rehberi

Sık sorulan sorular

LOT uçuşunda üç saat kalkış gecikmesi şart mı?

Hayır. Sabit tazminatta korunan yolculuğun nihai varışındaki gecikme belirleyicidir. İlk bölüm üç saatten az gecikip bağlantıyı kaçırttığında da son varış üç saati aşabilir.

IST-WAW gecikmesi kaç Euro olabilir?

Doğrudan havalimanı mesafesi yaklaşık 1.347 km olduğundan, kapsam ve diğer şartlar sağlanırsa tipik EU261 bandı 250 EUR'dur.

Varış saati iniş saati midir?

Hayır. EU261 hesabında yolcuların çıkabilmesi için uçağın en az bir kapısının açıldığı an esas alınır.

Hava nedeniyle gecikmede yemek hakkı sürer mi?

Evet. Hava sabit tazminatı engelleyebilir, fakat uygun bekleme süresinde bakım ve gerekiyorsa yeniden yönlendirme yükümlülükleri devam eder.

LOT otel verdiğinde tazminat talep edebilir miyim?

Evet. Otel bakım hakkıdır; sabit tazminatın yerine geçmez. Kapsam, süre ve neden testi ayrıca yapılır.

Türkiye-WAW-ABD yolculuğu her zaman 600 EUR mudur?

Hayır. Başlangıç ve son nokta iki üçüncü ülkedeyse yalnız WAW aktarması bütün yolculuğu EU261'e sokmaz. SHY-YOLCU ve somut rezervasyon ayrıca incelenmelidir.

Resmî kaynaklar

• LOT yolcu hakları ve EU261
• LOT İstanbul-Varşova uçuş sayfası
• AB 261/2004 sayılı Tüzük
• Avrupa Komisyonu 2024 yorum kılavuzu
• TSUE C-452/13: kapı açılışı ile varış zamanı
• SHY-YOLCU 10 Aralık 2024 değişikliği