LOT ve 600 Euro: Varşova üzerinden uzun yolculukta kapsam testi

Bu ayrım, yüksek tutarlı fakat yanlış temele dayanan başvuruları önler. 19 Eylül 2026 itibarıyla doğrudan IST-WAW yaklaşık 1.347 km'dir ve tek başına 250 EUR bandındadır. 600 EUR için hem 3.500 km üzeri ilgili mesafe hem de uygulanabilir bir düzenleme gerekir.

En önemli rota tablosu

Avrupa Komisyonunun 2024 yorum kılavuzu, ilk kalkış ile son varış iki üçüncü ülkede ve yalnız aktarma AB'de olduğunda bağlantılı yolculuğun sırf bu aktarma nedeniyle EU261 kapsamına girmediğini açıklar. Bu nedenle “LOT AB şirketidir, her uzun uçuşu iki yönde kapsanır” cümlesi fazla geniştir.

600 EUR hangi durumda gerçekçi?

EU261 temel tablosu şöyledir:

Örneğin Paris-WAW-New York tek rezervasyonu AB'den başlar. Yolcu New York'a en az üç saat geç ulaşmışsa, neden LOT'un sorumluluk alanındaysa ve olağanüstü koşul kanıtlanmamışsa 600 EUR gündeme gelebilir. Aynı mantık Varşova üzerinden Seul, Tokyo veya Toronto gibi 3.500 km üzeri son noktalara giden, AB'de başlayan korunan yolculuklarda kullanılabilir.

Türkiye'deki yolcu bakımından şu senaryolar daha önemlidir:

• Avrupa seyahatinin dönüşü bir AB havalimanından başlayıp Türkiye'de bitiyorsa EU261 kalkış kapısı açıktır;
• Türkiye'den LOT ile doğrudan WAW'a gidiliyorsa EU261 mümkündür, fakat mesafe 250 EUR bandındadır;
• Türkiye'den başka bir AB şehrine WAW üzerinden tek bilet varsa son AB varışı ve işletenler incelenir;
• Türkiye'den WAW üzerinden ABD/Asya'ya tek bilette EU261 yerine veya yanında SHY-YOLCU ve sözleşmesel haklar değerlendirilmelidir.

SHY-YOLCU neden önemli?

SHY-YOLCU, yabancı taşıyıcıların Türkiye'deki havalimanlarından yaptığı uçuşları kapsayabilir. 10 Aralık 2024 değişikliği, teknik veya operasyonel nedenle nihai varışta en az üç saat gecikmede tazminat ve hizmet hükümlerini açıkça devreye soktu. Dış hat tutarları 250, 400 ve 600 EUR olarak belirlenir; Türk lirası karşılığında ödeme günündeki TCMB döviz satış kuru kullanılır.

Bu, IST-WAW-New York gibi EU261 bakımından “iki üçüncü ülke” sorunu yaşayan bir yolculuğun mutlaka hiçbir hakkı olmadığı anlamına gelmediğini gösterir. Ancak SHY-YOLCU altında nihai varış, mesafe ve yabancı taşıyıcının sorumluluğu somut dosyada kurulmalıdır. Aynı olay için hem EU261 hem SHY-YOLCU adıyla iki tam sabit ödeme beklemek doğru değildir.

Başvurunun ilk sayfasında alternatif hukuki dayanakları ayırın:

1. EU261 neden uygulanıyor veya neden yalnız belirli segmente uygulanıyor?
2. Türkiye çıkışı SHY-YOLCU hangi nedenle devrede?
3. Daha önce hangi para veya menfaat ödendi?
4. Sabit tazminat dışında hangi gerçek giderler var?

Tek PNR ve ayrı bilet farkı

Tek PNR; nihai varışa yeniden yönlendirme, bagaj transferi ve bağlantı koruması bakımından güçlü bir göstergedir. İlk LOT uçuşu geciktiği için WAW bağlantısı kaçarsa taşıyıcı yolcuyu biletteki son noktaya ulaştırmalıdır. Bununla birlikte tek PNR, EU261 coğrafi kapsamındaki başlangıç-son varış testini ortadan kaldırmaz.

Ayrı bilette LOT'un ilk taşıma sözleşmesi çoğu kez WAW'da sona erer. WAW-New York bileti başka PNR ise bu biletin kaybı otomatik olarak EU261 sabit tutarına eklenmez. Havayoluna zamanında yardım talebi, seyahat sigortası, OTA koruması ve somut zarar yolu ayrıca incelenir.

E-bilette tek ödeme görünmesi de tek başına yeterli değildir. PNR kodları, bilet numaraları, kupon sırası, bagaj etiketi ve yeniden düzenleme yetkisi birlikte değerlendirilmelidir.

Son varış ve gecikme

Kapsam kurulduktan sonra gecikme biletteki nihai varışa göre ölçülür. İlk bölüm yalnız iki saat gecikip korunan bağlantı ertesi güne kaldığında son varış gecikmesi 12 saat olabilir. Varış anı, uçağın en az bir kapısının açıldığı zamandır.

Bir ailenin üyeleri LOT tarafından farklı alternatiflere ayrılırsa her yolcunun gerçek son varışı ayrı yazılır. Sabit tutar yolcu başına hesaplanır. Ortak otel, taksi veya yemek faturası ise aynı gider için bir kez talep edilir.

600 EUR bandında yeniden yönlendirme sonrası son gecikme dört saati aşmıyorsa mevcut EU261 kuralları uyarınca tutarın yüzde 50 azaltılması gündeme gelebilir. İndirim otomatik değildir; gerçek varış ve yeniden yönlendirme koşulları belgelenmelidir.

Dört örnek

Berlin-WAW-Toronto: Yolculuk AB'de başlıyor, tek rezervasyon ve ilk LOT gecikmesi Toronto'ya altı saat geç varışa yol açıyor. 3.500 km üzeri mesafe, uygun neden ve işletenle 600 EUR adayıdır.

Toronto-WAW-İstanbul: Başlangıç üçüncü ülke, son varış Türkiye'dir. İki uç nokta da AB dışındadır; WAW aktarması tek başına EU261 kapsamı yaratmaz. Kanada APPR, sözleşme ve segment bazlı durum ayrıca incelenir.

IST-WAW doğrudan: LOT işletiyor ve kapı dört saat geç açılıyor. EU261 ile SHY-YOLCU değerlendirilebilir; doğrudan mesafe 1.500 km altında olduğundan tipik sabit tutar 250 EUR'dur.

IST-WAW-Stockholm: Tek PNR, LOT işletimi ve Stockholm'e beş saat geç varış vardır. Başlangıç üçüncü ülke, son varış AB olduğundan EU261 kapısı mümkündür; ilgili mesafe kategorisi ve neden ayrıca hesaplanır.

Gidiş ve dönüşü ayrı kapsam testine sokun

Aynı rezervasyondaki gidiş ve dönüş, EU261 coğrafi kapsamı bakımından farklı sonuç verebilir. İstanbul-WAW-New York gidişi Türkiye'de başlayıp ABD'de biter. New York-WAW-İstanbul dönüşü de üçüncü ülkede başlayıp üçüncü ülkede biter. Her iki yolculukta WAW aktarması vardır, fakat bu durak tek başına 600 EUR sağlamaz.

Buna karşılık yolcu ayrı bir biletle WAW'a gelmiş ve uzun yol bileti WAW-New York olarak başlamışsa ikinci taşıma AB'den kalkar. Sorun o bilette oluştuğunda 3.500 km üzeri mesafe ve diğer koşullarla 600 EUR gerçekçi olabilir. Ayrı bilet bağlantı korumasını zayıflatırken, WAW'da başlayan ikinci biletin EU261 kapsamını açık hale getirebilir. Bu iki sonucu karıştırmayın.

Avrupa'daki son varış da önemlidir. İstanbul-WAW-Paris tek rezervasyonu Türkiye'den AB'ye ulaşan bir yolculuktur. LOT'un işlettiği bölümler, tek rezervasyon ve son varış birlikte incelenir. İstanbul-WAW-Tokyo ise AB dışındaki bir noktada biter; yalnız Avrupa aktarması aynı sonucu vermez.

Hangi bölüm aksadı?

Uzun rotada sorumluluk yalnız bilet başlığındaki LOT markasına göre belirlenmez:

Tek PNR, yeniden yönlendirme ve bagaj açısından önemli koruma sağlar; bütün taşıyıcıları tek tüzel kişi yapmaz. Her bölümün operated by satırını dosyaya ekleyin.

600 EUR dışında hangi tutarlar olabilir?

Uzun seyahat her zaman 600 EUR değildir. Doğrudan IST-WAW yaklaşık 1.347 km olduğu için bu bölüm tek başına uygun olduğunda 250 EUR bandındadır. 3.500 km üzerindeki uygun yolculukta alternatifle varış dört saatten az gecikmişse belirli koşullarda 600 EUR yüzde 50 azaltılabilir.

Hesabı kişi başına yapın. Üç yetişkin ve koltuklu bir çocuk için dört ayrı sabit talep olabilir; ücretsiz ve koltuksuz bebek için bilet koşulu ayrıca incelenir. Ortak otel odası veya taksi gideri ise dört kez yazılmaz.

Ödül bileti sırf millerle alındığı için sabit tazminattan dışlanmaz. Yine de mil iadesi, vergi iadesi, kabin düşürme bedeli ve 600 EUR talebini ayrı satırlarda gösterin. Aynı ekonomik kaybı iki kez istemeyin.

600 EUR dosyasında gerekenler

• ilk kalkış ve biletteki son varış;
• bütün PNR ve e-bilet kuponları;
• her segmentin fiilî taşıyıcısı;
• planlanan ve gerçek son varış;
• bağlantı kaçtıysa kapı kapanışı ve yeni rota;
• LOT'un neden açıklaması;
• SHY-YOLCU kullanılıyorsa Türkiye kalkış kaydı;
• daha önce alınan ödeme veya kupon;
• yolcu bazında mesafe ve tutar hesabı.

LOT uzun yol dosyanızı ücretsiz kontrol edin.

İlgili LOT rehberleri

• LOT Türkiye-Varşova kapsam rehberi
• LOT Varşova aktarması kaçtığında haklar
• LOT gecikmesinde üç saat hesabı
• Ayrı bilet ve self-transfer genel rehberi

Sık sorulan sorular

Türkiye-WAW-ABD tek bilet her zaman EU261 kapsamında mı?

Hayır. İlk kalkış Türkiye, son varış ABD olduğunda iki uç nokta da AB dışındadır. WAW'daki aktarma tek başına tüm yolculuğu EU261 kapsamına sokmaz.

LOT bir AB şirketiyse neden her dönüş uçuşu kapsamda değil?

AB taşıyıcısı statüsü üçüncü ülkeden AB'ye gelen yolculuklar için önemlidir. Fakat bağlantılı yolculuğun son varışı tekrar üçüncü ülkedeyse coğrafi test farklı sonuç verebilir.

SHY-YOLCU 600 EUR sağlayabilir mi?

Türkiye çıkışlı dış hatlarda teknik veya operasyonel nedenle üç saatlik son varış gecikmesi ve 3.500 km üzeri ilgili mesafe varsa 600 EUR kategorisi gündeme gelebilir. Somut rota ve işleten incelenmelidir.

IST-WAW doğrudan uçuşunda 600 EUR alınır mı?

Normalde hayır. Yaklaşık 1.347 km olan doğrudan rota, uygun bir dosyada 250 EUR bandındadır.

Varşova'dan sonraki uçuşu başka şirket işletirse ne olur?

Tek rezervasyon, başlangıç-son varış kapsamı ve gecikmeyi doğuran bölüm birlikte incelenir. Yalnız LO uçuş kodu bütün segmentleri LOT yapmaz.

Otel gideri 600 EUR'nun içinde mi?

Hayır. Sabit tazminat ile makul otel, yemek, transfer ve zorunlu alternatif ulaşım giderleri ayrı hukuki kalemlerdir.

Resmî kaynaklar

• AB 261/2004 sayılı Tüzük
• Avrupa Komisyonu 2024 yorum kılavuzu
• TSUE C-11/11 Folkerts: bağlantıda nihai varış
• LOT Varşova transfer rehberi
• SHY-YOLCU 2024 değişikliği
• SHGM yolcu hakları yönlendirmesi