LOT-Turkish Airlines codeshare: fiilî taşıyıcı ve doğru muhatap

Türkiye çıkışında ayrım para değerindedir. LOT gerçekten işletiyorsa AB taşıyıcısı statüsü Türkiye'den AB'ye uçuşta EU261 kapsamı sağlayabilir. Aynı bölümü AB dışı bir ortak işletiyorsa yalnız LO pazarlama kodu bu kapıyı açmaz. Bilgiler 19 Eylül 2026 tarihinde doğrulanmıştır.

Pazarlayan taşıyıcı ile işleten taşıyıcı

“Bileti LOT sattı” ile “uçağı LOT işletti” farklı olgulardır. Satıcı taşıyıcı rezervasyon, tarife veya bilet iadesinde rol oynayabilir; sabit yolcu hakkı ise kural olarak aksayan bölümün fiilî taşıyıcısına yönelir.

Codeshare bilgisi nerede bulunur?

LOT, codeshare bilgisinin rezervasyon ayrıntısında, rezervasyon onayında, seyahatten önceki bildirimde ve e-bilette gösterildiğini belirtir. Şu dört kaydı saklayın:

1. Satın alma ekranındaki uçuş ayrıntısı.
2. E-posta rezervasyon onayı.
3. E-bilet kuponundaki “operated by” satırı.
4. Uçuş günü biniş kartı ve havalimanı ekranı.

Online check-in'i hangi şirketin açtığı, kabin ekibinin üniforması veya uçağın boyası yardımcı işaretlerdir, fakat sözleşme ve operasyon kaydının yerine geçmez. LOT'un partner sayfası, ilk uçuşu işleten şirketle check-in yapılmasını tavsiye eder.

Türkiye çıkışında EU261 sonucu

EU261 şu iki temel kapıyı kullanır:

• Uçuş AB'den kalkıyorsa fiilî taşıyıcının AB veya üçüncü ülke şirketi olması fark etmeksizin kapsam mümkündür.
• Uçuş üçüncü ülkeden AB'ye gidiyorsa fiilî taşıyıcının AB taşıyıcısı olması gerekir.

Bu nedenle WAW-IST bölümünü Turkish Airlines işletse bile AB kalkışı nedeniyle EU261 uygulanabilir. IST-WAW bölümünde ise Turkish Airlines işletimi yalnız LO koduyla EU261'i otomatik açmaz; LOT işletimi açabilir. Türkiye kalkışı ayrıca SHY-YOLCU'ya tabidir.

Tek bilet IST-WAW-Stockholm ise her segment, başlangıç-son varış ve aksamanın nerede oluştuğu birlikte incelenir. IST-WAW-New York gibi başlangıç ve son noktası AB dışı yolculukta WAW aktarması bütün seyahati otomatik EU261 kapsamına sokmaz.

Tek PNR muhatabı tek şirkete dönüştürmez

Tek rezervasyon bağlantı koruması bakımından önemlidir. İlk LOT bölümü gecikip sonraki Turkish Airlines bağlantısını kaçırttıysa LOT yolcuyu biletteki nihai varışa yeniden yönlendirmek zorunda olabilir. Ancak sonraki bölümün kendi operasyonunda bağımsız bir aksama oluştuysa o olayın fiilî taşıyıcısı ayrıca sorumlu olabilir.

Başvuruda şu cümle yapısını kullanın: “Tek PNR'deki IST-WAW-X yolculuğunda, gecikmeyi doğuran IST-WAW bölümünü LOT Polish Airlines işletti; bu gecikme korunan bağlantıyı kaçırttı ve nihai varış X saat gecikti.” Bu, yalnız bütün uçuş kodlarını sıralamaktan daha açıklayıcıdır.

Bagajın son noktaya etiketlenmesi ve tek check-in bağlantı koruması lehine işaret olabilir, fakat ödeme sorumlusunu tek başına belirlemez. Bagaj olayında son taşıyıcıya başvuru imkânı gibi Montreal Sözleşmesine özgü kurallar da bulunur.

Wet lease neden farklı?

Wet lease'de bir şirket uçağı ve ekibi başka taşıyıcıya sağlayabilir. Uçağın üzerinde kiraya verenin rengi bulunması, onun EU261 anlamında fiilî taşıyıcı olduğunu kesinleştirmez. TSUE C-532/17 Wirth kararında, uçağı ve ekibi sağlayan fakat uçuşun operasyonel sorumluluğunu üstlenmeyen wet lessor fiilî taşıyıcı kabul edilmedi.

Şunları isteyin:

• biletteki operasyon açıklaması;
• uçuşun ticari kararını ve rotasını belirleyen taşıyıcı;
• yolcu hakları bildiriminde yazan şirket;
• aksama mesajının göndericisi;
• talep formunda uçuşu kabul eden hukuki kişi.

Yanlış şirkete başvuru yaptıysanız ilk başvuru tarihini kaybetmeyin. Cevabı, doğru işletene yönlendirme talebiyle birlikte yeni dosyaya ekleyin.

LOT, acente ve ortak arasında görev dağılımı

LOT formu, LOT tarafından işletilen uçuş aksaklıklarını ele aldığını açıkça söyler. Formda “LO” yazmak yerine işleteni kanıtlayan belgeyi ekleyin. Turkish Airlines tarafından işletilen bölüm için LOT'un size verdiği yanıt, doğru kanala yönlendirmede kanıt olabilir.

İki örnek

LO kodlu, TK işletimli IST-WAW: Türkiye çıkışında yalnız LO kodu LOT'u fiilî taşıyıcı yapmaz. EU261'in üçüncü ülkeden AB'ye taşıyıcı şartı TK bakımından sağlanmayabilir; SHY-YOLCU ve Turkish Airlines talep yolu incelenir.

TK kodlu, LOT işletimli IST-WAW: Bileti Turkish Airlines satmış olsa da bölümü LOT işletiyorsa EU261 bakımından LOT muhatap olabilir. Bilet iadesinin ödeme kanalı yine satıcıyla yürüyebilir.

E-bilet satırlarını tek tek okuyun

Bir rezervasyonda en az dört farklı rol görülebilir:

Bilet LOT stokunda düzenlenmiş olsa da bir bölümü Turkish Airlines işletebilir. Benzer biçimde Miles & More numarası veya LOT Business Lounge erişimi, operasyonel taşıyıcıyı değiştirmez. Başvuruda pazarlayan ve işleteni ayrı sütuna yazın.

Adınızın yanında görünen rezervasyon sınıfı da taşıyıcı değildir. Y, M veya başka harf fiyat ve kabin kurallarını etkileyebilir; EU261 işletici testini belirlemez. Uçuş numarasının başındaki iki harf ile e-bilet numarasının ilk üç hanesini birbirine karıştırmayın.

Operasyon gününde taşıyıcı değişirse

Planlanan uçuş LOT tarafından işletilecekken son dakika başka şirket uçağı ve ekibi gelebilir. Bu her zaman sorumluluğun o şirkete geçtiği anlamına gelmez. AB Adalet Divanının Wirth kararında wet lease uçağı ve ekibi sağlayan şirket, uçuşun operasyonel sorumluluğunu üstlenmediyse yalnız bu nedenle işleten sayılmamıştır.

Şu ayrımı kurun:

• LOT uçuşu planlıyor, tarifeyi belirliyor, yolculara karşı operasyon kararını alıyor; başka şirket yalnız uçak ve ekip sağlıyor olabilir.
• Rezervasyon başka bir taşıyıcının kendi uçuşuna tamamen aktarılmış olabilir; yeni kupon ve biniş kartındaki işleten önem kazanır.
• İlk bölüm LOT, devam bölümü ortak taşıyıcı tarafından bağımsız işletilebilir; aksamanın hangi bölümde doğduğu muhatabı değiştirir.

Kapıda yalnız gövde fotoğrafına dayanmayın. Yeni biniş kartını, uçuş bilgi ekranını, kabin duyurusunu ve LOT'un yeniden düzenlediği e-bileti saklayın. Ret halinde hangi şirketin rotayı, kalkış saatini ve operasyon kararlarını belirlediğini sorun.

Aksama başka bölümden taşındıysa

İstanbul-WAW bölümünü LOT zamanında yapmış, WAW-New York bölümünü başka taşıyıcı iptal etmiş olabilir. Tek PNR yolcuya nihai varışa yeniden yönlendirme koruması sağlasa da sabit tazminat talebinin muhatabı, gerçek aksamanın doğduğu bölümün fiilî taşıyıcısına göre değişebilir.

Tersi durumda Turkish Airlines tarafından işletilen ilk bölüm gecikir ve LOT bağlantısı kaçar. Türkiye çıkışında yalnız sonraki LOT bileti, ilk TK bölümünü AB taşıyıcısı uçuşuna dönüştürmez. SHY-YOLCU, tek rezervasyonun yeniden yönlendirme hakları ve her bölümün kuralları ayrı test edilir.

Her taşıyıcıya aynı tam talebi gönderip iki ödeme istemek yerine olay zincirini kurun. Bir şirket bakım giderini, diğeri sabit tazminatı veya bagaj dosyasını değerlendirebilir. Alınan her ödeme diğer dosyada açıklanmalıdır.

Satıcı, taşıyıcı ve yardım kanalı

OTA veya acente bileti düzenler, fakat uçuş gecikme tazminatını normal olarak fiilî taşıyıcı öder. Kullanılmayan bilet iadesi satıcının ödeme kanalından geçebilir. LOT'un “acenteye dönün” cevabında hangi kalemden söz ettiğini sorun.

Havalimanındaki handling şirketi check-in ve bagaj hizmeti verebilir; bu şirket de sırf kontuarı yönettiği için uçuş tazminatının borçlusu olmaz. Görevlinin verdiği rapor delildir, hukuki muhatap değildir.

Tur paketinde organizatörün ayrı yardım yükümlülüğü olabilir. Aynı yeni bilet veya otel giderini hem tur operatöründen hem havayolundan tahsil etmeyin. Hangi tarafın ne sağladığını ödeme ve yazışmayla gösterin.

Yanlış şirkete başvurduysanız

Ret yalnız “uçuşu biz işletmedik” diyorsa doğru şirketin adını ve dayanak kaydını isteyin. İlk başvuru tarihi ile cevabı saklayın; yanlış yönlendirme süreleri otomatik durdurmayabilir. Doğru taşıyıcıya yeni başvuruda önceki dosyanın kopyasını ekleyip gecikmenin nedenini bir cümleyle açıklayın.

Codeshare sayfasındaki logo veya bugünkü rota bilgisi geçmiş uçuşu kanıtlamaz. Uçuş günündeki e-bilet ve biniş kartı önceliklidir. Belgeler çelişiyorsa havalimanı operasyon kaydı ve taşıyıcının resmî cevabı istenir.

Kanıt kontrol listesi

• satın alma ekranındaki uçuş ayrıntısı;
• e-bilet ve kupon numarası;
• “operated by” satırı;
• biniş kartı;
• havalimanı ekranı veya uçuş günü mesajı;
• tek PNR ve bağlantı yapısı;
• aksamanın başladığı segment;
• her şirkete gönderilen başvuru ve cevap.

LOT/codeshare dosyanızı ücretsiz kontrol edin.

İlgili LOT rehberleri

• LOT Türkiye-Varşova kapsam rehberi
• LOT Varşova aktarması
• LOT başvuru formu
• Türkiye çıkışında Avrupa taşıyıcısını seçme

Sık sorulan sorular

LO uçuş kodu varsa tazminatı LOT mu öder?

Her zaman değil. LO kodu pazarlama kodu olabilir. E-bilette ve biniş kartında uçuşu gerçekten kimin işlettiğini kontrol edin.

TK kodlu uçuşu LOT işletirse kime başvurulur?

Uçuş aksaklığına bağlı sabit tazminat için fiilî taşıyıcı LOT muhatap olabilir. Bilet iadesi veya acente hizmeti ayrı kanaldan yürüyebilir.

LOT ve Turkish Airlines ikisi de Star Alliance üyesi; sorumluluk ortak mı?

Hayır. Aynı ittifakta olmak şirketleri tek hukuki taşıyıcı yapmaz. Her segmentin işleteni ve aksamanın kaynağı belirlenir.

Tek PNR bütün talebi tek şirkete mi yönlendirir?

Tek PNR bağlantı korumasını güçlendirir, fakat her bağımsız aksamanın fiilî taşıyıcısını ortadan kaldırmaz.

Wet lease uçağının üzerindeki logo belirleyici mi?

Hayır. Uçağı ve ekibi sağlayan şirket ile operasyonel sorumluluğu üstlenen taşıyıcı farklı olabilir.

Codeshare bilgisi sonradan değişebilir mi?

Operasyonel değişiklik olabilir. Satın alma onayı ile uçuş günü biniş kartı ve mesajlarını birlikte saklayın.

Resmî kaynaklar

• LOT codeshare ve partner havayolları
• LOT yolculuk sonrası talep formu
• AB 261/2004 sayılı Tüzük: fiilî taşıyıcı
• TSUE C-532/17 Wirth: wet lease ve fiilî taşıyıcı
• Avrupa Komisyonu 2024 yorum kılavuzu
• SHY-YOLCU güncel metni