Które loty Turkish Airlines są objęte EU261

W skrócie: Turkish Airlines jest przewoźnikiem spoza UE. Rozporządzenie 261/2004 obejmuje jego podróż rozpoczynającą się w Polsce lub na innym lotnisku UE, również gdy jedna rezerwacja prowadzi przez Stambuł dalej do państwa trzeciego. Nie obejmuje natomiast typowego powrotu zaczynającego się w Turcji, Azji lub Afryce i kończącego się w Polsce, jeśli wszystkie istotne odcinki wykonuje TK. Bilet w obie strony, polskie obywatelstwo i zakup na polskiej stronie nie zmieniają tej granicy. W podróży partnerskiej trzeba sprawdzić operatora każdego segmentu.

Ta strona jest właścicielem zasad terytorialnych dla klastra Turkish. O stawkach nie decyduje sam zakres, dlatego po jego ustaleniu przejdź do kalkulatora Turkish 250/400/600 EUR.

Dwie bramy wejścia do rozporządzenia

Art. 3 ust. 1 tworzy dwa różne testy:

1. wylot z lotniska UE: rozporządzenie stosuje się niezależnie od narodowości przewoźnika;
2. wylot z państwa trzeciego do UE: potrzebny jest przewoźnik wspólnotowy i brak równoważnych świadczeń w państwie startu.

Turkish przechodzi pierwszy test przy wylocie z Warszawy lub Krakowa. Nie przechodzi drugiego przy rejsie IST–WAW, ponieważ nie posiada statusu przewoźnika wspólnotowego. To kierunek operacji, a nie kierunek płatności za bilet, otwiera lub zamyka EU261.

Jedna rezerwacja przez państwo trzecie

W sprawie C-537/17 Wegener pasażerka leciała z Berlina przez Casablankę do Agadiru na jednej rezerwacji przewoźnika spoza UE. Trybunał uznał taką podróż za objętą art. 3 ust. 1 lit. a mimo przesiadki i zmiany samolotu poza Unią. Ten model pasuje do trasy Polska–IST–dalszy cel kupionej jako jedna całość.

Znaczenie mają dokumenty, nie samo przekonanie pasażera. Wspólny PNR, jeden dokument elektroniczny, skoordynowany plan i bagaż nadany do celu wspierają wniosek o jedną rezerwację. Zakup kilku lotów podczas jednej wizyty na stronie może nadal dać osobne umowy, jeśli wystawiono niezależne bilety bez ochrony połączenia.

Przykład: WAW–IST–NBO w jednym planie. Pierwszy segment odbywa się prawidłowo, ale Turkish odwołuje drugi lot. Mimo że zakłócenie nastąpiło w Turcji, przewóz rozpoczął się w UE i zachowuje unijny zakres. Jeżeli WAW–IST oraz IST–NBO kupiono oddzielnie, drugi bilet startuje poza UE i nie korzysta automatycznie z tej samej ochrony.

Bilet powrotny nie jest jednym „lotem” w obie strony

TSUE w sprawie C-173/07 Schenkel badał podróż Emirates z Europy do Manili i z powrotem. Trybunał odrzucił pogląd, że zakup całej podróży w jednej transakcji czyni z niej jeden lot dla art. 3. Operacja wychodząca i powrotna są oceniane oddzielnie.

Dlatego:

• WAW–IST kupiony razem z IST–WAW nie obejmuje automatycznie powrotu EU261;
• ten sam PNR dla obu kierunków nie zmienia siedziby przewoźnika;
• miejsce zawarcia umowy w Polsce nie zastępuje warunków terytorialnych;
• obywatel UE ma takie same zasady zakresu jak pasażer spoza UE.

Przy powrocie warto sprawdzić tureckie SHY-YOLCU. Turecka DGCA opisuje odrębne prawa przy odmowie wejścia, odwołaniu, opóźnieniu i zmianie klasy oraz wymaga najpierw reklamacji do linii. To nie jest jednak EU261 i nie wolno mieszać formularzy, terminów ani sposobu liczenia.

Code-share: kto naprawdę wykonał rejs

Numer TK oznacza sprzedaż w siatce Turkish, ale nie zawsze operatora. Rozporządzenie posługuje się pojęciem obsługującego przewoźnika lotniczego. W sprawie C-532/17 Wirth Trybunał powiązał tę rolę z podmiotem, który decyduje o wykonaniu lotu i ponosi odpowiedzialność operacyjną, a nie z firmą udostępniającą maszynę z załogą.

Na potwierdzeniu sprawdź trzy odrębne informacje:

• kod marketingowy przy numerze lotu;
• nazwę po słowach „operated by”;
• wystawcę biletu, który może obsługiwać płatność, lecz nie wykonywać przewozu.

Jeżeli powrót z IST ma kod TK, ale wiersz mówi „operated by LOT Polish Airlines”, status operatora może otworzyć art. 3 ust. 1 lit. b. Jeżeli sytuacja jest odwrotna, logo LOT-u nie zmieni Turkish w przewoźnika unijnego. Rozbudowane przykłady zawiera poradnik LOT–Turkish codeshare: kto odpowiada.

Zakres rozporządzenia nie przesądza wygranej

Odpowiedź „tak, EU261 obowiązuje” jest dopiero pierwszym etapem. Nadal trzeba wykazać kwalifikowane zakłócenie. Przy opóźnieniu chodzi o co najmniej trzy godziny na celu końcowym, przy odwołaniu o terminy informacji i zaproponowany plan, a przy odmowie wejścia o brak uzasadnionej przyczyny po stronie pasażera. Przewoźnik może także bronić się nadzwyczajnymi okolicznościami.

Zakres nie oznacza też automatycznie 600 EUR. Bezpośrednie trasy z Polski do IST pozostają poniżej 1500 km. Dopiero cel końcowy jednej dalszej podróży ustala wyższe pasmo.

Jak udokumentować kierunek i operatora

Do reklamacji dołącz pełny PDF rezerwacji, nie tylko kartę jednego lotu. Zrób zrzut sekcji z operatorem, zachowaj numer biletu i wszystkie segmenty. Przy trasie przez IST dodaj dowód, że dalszy lot był chronionym połączeniem: wspólny PNR, jedną odprawę albo przywieszkę bagażową do ostatniego portu.

W opisie użyj krótkiego wywodu: „Podróż rozpoczęła się w [port UE] i obejmowała na jednej rezerwacji [segmenty], dlatego stosuje się art. 3 ust. 1 lit. a. Zakłócony odcinek wykonywał [nazwa z operated by]”. Dopiero potem przedstaw czas i kwotę.

FAQ — najczęstsze pytania

Lecę Turkish z Krakowa przez IST do Tokio. Czy drugi segment poza UE jest objęty?

Tak może być, jeżeli oba odcinki są jedną rezerwacją. Zgodnie z Wegener przesiadka w państwie trzecim nie rozrywa podróży zaczynającej się w UE.

Kupiłem jednocześnie lot tam i z powrotem. Czy powrót też podlega EU261?

Nie z tego powodu. Schenkel wymaga oddzielnej oceny operacji powrotnej, więc lot Turkish rozpoczynający się poza UE zwykle pozostaje poza zakresem.

Mieszkam w Polsce i płaciłem w PLN. Czy to pomaga?

Nie w teście terytorialnym. Miejsce zamieszkania, obywatelstwo, waluta i domena zakupu nie zastępują lotniska startu oraz statusu operatora.

Lot IST–WAW ma numer TK i LO. Który kod jest ważny?

Ważniejsza jest nazwa przewoźnika wykonującego podana przy konkretnym segmencie. Dwa kody mogą opisywać ten sam rejs marketingowo.

Brak EU261 oznacza, że nie mam żadnego roszczenia?

Nie. Sprawdź tureckie prawa SHY-YOLCU, warunki taryfy, ubezpieczenie i ewentualną szkodę z Konwencji montrealskiej. Nie są to jednak automatycznie te same kwoty i procedury.

Źródła

• Rozporządzenie (WE) nr 261/2004, art. 2–3: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2004/261/oj
• TSUE, C-173/07 Schenkel: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:62007CJ0173
• TSUE, C-537/17 Wegener: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:62017CJ0537
• TSUE, C-532/17 Wirth: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:62017CJ0532
• Turkish Airlines, loty do Polski: https://www.turkishairlines.com/en-us/book-flights-to-poland
• Turecka DGCA, SHY-YOLCU: https://web.shgm.gov.tr/en/s/3934-how-can-we-help-you

Materiał ma charakter informacyjny. Przy trasie mieszanej rozstrzyga pełny dokument rezerwacji i operator każdego odcinka.