Mil bileti, upgrade ve verilmeyen ek hizmetlerde iade

Bir sadakat rezervasyonunda beş farklı değer olabilir: ana bilet milleri, nakit vergi/harç, yakıt veya taşıyıcı ek ücreti, upgrade bedeli ve ek hizmet ödemeleri. Uçuş aksadığında bunların her biri farklı kuralla geri dönebilir.

Mil bileti yolcu hakları kapsamında mı?

SHY-YOLCU, ücretsiz seyahat eden veya doğrudan ya da dolaylı olarak halka açık olmayan indirimli tarifeyle uçan bazı yolcuları kapsam dışında bırakır; ancak havayolu veya tur operatörü tarafından sunulan yolcu programlarıyla düzenlenen biletleri kapsam içinde tutar. EU261 de sık uçan yolcu programı veya başka ticari program kapsamında düzenlenen bileti korur.

Bu ayrım şu örneklerde önemlidir:

Yolcunun hiç nakit bilet ücreti ödememesi sabit tazminatı otomatik olarak sıfırlamaz. Önce uçuş yönü, işletici taşıyıcı, gecikme/iptal koşulu ve neden test edilir.

Sabit tazminat mil miktarına göre azalır mı?

Hayır. SHY-YOLCU kapsamındaki uygun olayda iç hat için 100 Euro, dış hatlarda mesafeye göre 250, 400 veya 600 Euro karşılığı gündeme gelir. EU261 ve UK261 de kendi mesafe ve gecikme kategorilerini uygular. Hesap, bilet için harcanan 15.000 veya 80.000 mile göre yüzdeye çevrilmez.

Örnek: İki yolcu İstanbul–Paris ödül biletini toplam 60.000 mil ve vergiyle aldı. Teknik veya operasyonel nedenle son varış dört saat gecikti ve SHY-YOLCU şartları sağlandı. Sabit tazminat, rezervasyon için tek tutar değil her yolcu için mesafe kategorisine göre değerlendirilir. Kullanılan miller uçuş tamamlandığı için ayrıca iade edilmeyebilir; sabit tazminat aksamanın karşılığıdır.

Bilet fiyatının düşük olması tazminatı düşürmediği gibi, çok yüksek mil kullanımı da sabit tutarı artırmaz. 100, 250, 400 veya 600 Euro hesabı mesafe ve TCMB kuru ayrımını açıklar.

İptalde mil, vergi ve ek ücretler nasıl ayrılır?

Havayolu uçuşu iptal ettiğinde ve yolcu iade seçeneğini kullandığında, kullanılmayan taşımanın ekonomik bileşenleri incelenir:

• ödül bilet için düşülen miller veya puanlar;
• nakit ödenen vergiler ve havalimanı harçları;
• taşıyıcı tarafından alınan ek ücret;
• ödül bilet düzenleme veya servis bedeli;
• kullanım süresi dolmak üzere olan millerin yeni geçerliliği;
• kısmen kullanılmış bilette uçulan ve uçulmayan segmentler.

Milin hesaba dönmesi ile nakit kalemlerin karta dönmesi aynı gün olmayabilir. Her işlem için ayrı referans isteyin. Havayolunun iptal ettiği uçuşta sıradan gönüllü iptal cezasını otomatik kabul etmeyin.

Kullanılmayan bağlantı yüzünden yolculuk amacını kaybettiyseniz ilk başlangıç noktasına dönüş ve kullanılan bölümün iadesi de somut koşullarda gündeme gelebilir. İade yerine yeni rota seçerseniz aynı bilet için tam mil iadesi beklemeyin; yeni taşıma değer olarak bileti kullanır.

Ücretli upgrade ile millerle upgrade aynı mıdır?

Hayır. Upgrade farklı yollarla alınabilir:

Havayolu yükseltilmiş kabini sunamadıysa ana biletin ve upgrade'ın nasıl düzenlendiğine göre iade yapılmalıdır. Nakit upgrade için ödediğiniz bedeli, mil upgrade için düşülen puanları ve vergiyi ayrı gösterin. “Upgrade iadesi” adı altında tek belirsiz toplam yazmayın.

Ücretli upgrade doğrudan havayolundan, ana bilet OTA'dan alınmış olabilir. Upgrade işleminin tahsilatçısı ile bilet satıcısı farklıdır; her birine yalnız elindeki kalemi yöneltin.

Alt sınıfa yerleştirme yüzdesi upgrade'a nasıl uygulanır?

Yolcu Business veya Premium Economy için onaylı bilet ve biniş hakkına sahipken daha alt kabinde taşınırsa SHY-YOLCU ya da EU261 alt sınıfa yerleştirme hükümleri gündeme gelebilir. Mesafeye göre yüzde 30, 50 veya 75 iade, yalnız basit koltuk ücreti iadesinden farklıdır.

Hesaplamada şu ayrımlar önemlidir:

• downgrade hangi segmentte oldu?
• o segmentin fiyatı bilet dökümünde gösteriliyor mu?
• upgrade ana biletten ayrı mı satın alındı?
• vergi ve harçlar kabin sınıfından bağımsız mı?
• mil değerinin sözleşmedeki veya programdaki hesabı nedir?

ABAD'ın Mennens kararında, yalnız alt sınıfa yerleştirilen uçuş bölümünün fiyatı esas alınır; ayrı segment fiyatı yoksa mesafe oranı kullanılabilir. Vergi ve harçlar kabin sınıfına bağlı değilse yüzde hesabının dışında kalabilir.

Mil upgrade'ında tek bir evrensel nakit değer yoktur. İlgili millerin iadesi, programın yayımlanmış hesabı ve varsa alt sınıfa yerleştirme yüzdesi birlikte tartışılabilir. Sonucu kanıtsız biçimde “mil başına şu Euro” diye sabitlemeyin. Ayrıntılı yüzdeler için alt sınıfa yerleştirme rehberini kullanın.

Koltuk, bagaj ve yemek ücretleri ayrı hizmettir

Uçuş gerçekleşmiş olsa bile satın aldığınız belirli hizmet verilmemiş olabilir:

• ekstra diz mesafeli veya ön sıra koltuğu;
• yan yana oturma paketi;
• ilave kayıtlı bagaj;
• kabin bagajı paketi;
• öncelikli biniş;
• ücretli yemek;
• salon erişimi;
• spor ekipmanı taşıması.

Bu bedellerin iadesi sabit tazminattan bağımsızdır. Dört saat gecikme için tazminat almanız, sunulmayan koltuk ücretini ortadan kaldırmaz. Tersine yalnız 25 Euro koltuk ücretinin iade edilmesi, uygun sabit tazminat talebini kapatmaz.

Hizmetin gerçekten verilmediğini gösterin. Uçak tipi değiştiği için koltuk numarası değişmiş ama aynı özellikte koltuk sunulmuşsa tam iade tartışmalı olabilir. Ekstra diz mesafesi yerine standart orta koltuk verildiyse ilk ve yeni koltuk planı, biniş kartı ve satın alma makbuzu güçlü kanıttır.

Bagaj ücreti ödenmiş ve bagaj taşınmış fakat gecikmişse “bagaj hizmeti hiç verilmedi” iddiasından çok Montreal gecikme zararı gündeme gelir. Ücret iadesi ile gecikme giderini ayrı değerlendirin.

Codeshare rezervasyonunda hangi programa yazılır?

Mil biletini A havayolunun programıyla aldınız, uçuşu B havayolu gerçekleştirdi. Uçuş aksaması tazminatı için fiilî taşıyıcıya başvurmanız gerekir. Milin yeniden yatırılması, ödül koltuğunun açılması veya program ücretinin iadesi ise bileti düzenleyen sadakat programıyla ilgilidir.

Dosyada üç kimliği gösterin:

1. uçuşu pazarlayan şirket ve kod;
2. uçağı/ekibi sağlayan işletici;
3. milleri düşen ve bileti düzenleyen program.

Taşıyıcı “bileti biz düzenlemedik” diyerek kendi uçuşundaki düzenleyici tazminatı otomatik reddedemez. Sadakat programı da “uçuşu başka şirket yaptı” diyerek kendi hesabındaki mil iadesi işlemini açıklamadan kapatmamalıdır.

Milin son kullanma tarihi dolduysa

İptal edilen ödül biletinden dönen miller, rezervasyon sırasında geçerliyken iade gününde sona ermiş olabilir. Program kuralları, havayolunun iptal ettiği uçuşlarda geçerlilik uzatımı veya eski tarihle iade öngörebilir.

Şu kayıtları saklayın:

• bilet alımından önceki mil bakiyesi;
• kullanım tarihi ve son kullanma bilgisi;
• iptal bildirimi;
• iade sonrası hesap hareketi;
• müşteri hizmetlerinin uzatma cevabı.

Uçuşu yolcu kendi isteğiyle iptal ettiyse kural farklı olabilir. Havayolunun iptali ile gönüllü değişikliği aynı başlık altında değerlendirmeyin. Programın bugünkü koşulları yerine biletin düzenlendiği tarihte kabul edilen şartları da arşivleyin.

Aile hesabı ve birden fazla yolcu

Aile havuzundan alınan dört ödül biletinde sabit tazminat her uygun yolcu için ayrı değerlendirilir. Ancak iade edilen miller program sahibinin hesabına toplu dönebilir. Talep tablosu hazırlayın:

Çocuk bileti için daha az mil kullanılmış olması, koltuklu yolcunun sabit tazminatını aynı oranda azaltmaz. Bebek ayrı koltuksuz ve özel tarife ile seyahat ediyorsa bilet ve kapsam şartlarını ayrıca inceleyin.

Bir yetişkin diğerleri adına para talep ediyorsa taşıyıcı yetki isteyebilir. Mil hesabı sahibi ile yolcular farklıysa hesap sahibinin üyelik numarasını gereksiz yere kamuya açık paylaşmayın; güvenli form kullanın.

Başvuruda dört ayrı hesap açın

Talebinizi şu başlıklarla düzenleyin:

1. Düzenleyici sabit tazminat

Kapsam, mesafe, son varış gecikmesi veya iptal bildirimine göre kişi başı tutar.

2. Ana ödül bilet iadesi

Kullanılmayan segmentlerin milleri, nakit vergi/harç ve taşıyıcı ek ücretleri.

3. Upgrade veya downgrade hesabı

Ödenen nakit/mil, etkilenen segment, satın alınan ve sunulan kabin.

4. Ek hizmet iadesi

Her koltuk, bagaj, yemek veya erişim bedeli ve hizmetin neden verilmediği.

Bunlara bakım gideri eklenecekse yemek, otel ve transfer faturalarını beşinci bölümde gösterin. Başvuru formu ve belgeler rehberi ekleri numaralandırmanıza yardım eder.

Hangi belgeler belirleyicidir?

• ödül rezervasyon onayı ve e-bilet;
• mil hesabı hareketi;
• vergi ve ücret makbuzu;
• upgrade kabulü ve ödeme kaydı;
• ilk ve yeni biniş kartı;
• koltuk numarası ve kabin sınıfı;
• hizmet makbuzu;
• iptal/değişiklik mesajı;
• fiilî son varış zamanı;
• yapılan kısmi iadelerin hesap özeti.

Uçuş sonrasında uygulama eski biniş kartını silebilir. Ekran görüntüsünü seyahat günü alın. Sadakat hesap hareketini PDF veya CSV olarak indirin; yalnız güncel bakiyeyi gösteren ekran, hangi işlemin eksik olduğunu kanıtlamaz.

Sık sorulan sorular

Mil biletiyle uçan yolcu sabit tazminat alabilir mi?

Evet. Halka açık sadakat veya ticari program bileti SHY-YOLCU ve EU261 kapsamında olabilir. Güzergâh, işletici, gecikme/iptal ve neden şartları yine sağlanmalıdır.

Tazminat millerle mi ödenir?

Sabit düzenleyici tazminat, bilette kullanılan mil miktarından ayrı para hakkıdır. SHY-YOLCU'da uygun ödeme yöntemleri ve TCMB kuru uygulanır; kupon veya mil açık tercihiniz olmadan zorunlu tutulmamalıdır.

Havayolu uçuşu iptal ettiğinde millerim geri gelir mi?

İade seçeneğini kullanırsanız kullanılmayan ödül bilet milleri ile nakit vergi ve ücretler ayrı ayrı geri verilmelidir. Yeni rota seçerseniz bilet değeri taşımada kullanılmış olur.

Millerle aldığım upgrade verilmediyse ne istemeliyim?

Etkilenen segment için kullanılan millerin iadesini, varsa nakit ek ücreti ve uygun alt sınıfa yerleştirme hakkını ayrı talep edin. Tek bir evrensel mil-Euro değeri varsaymayın.

Operasyonel ücretsiz upgrade geri ödeme hakkı yaratır mı?

Yolcu bu upgrade için ayrı bedel ödemediyse geri verilecek satın alma bedeli olmayabilir. Ancak onaylı kabin sonradan düşürüldüyse bilet ve biniş hakkının niteliği ayrıca incelenir.

Ekstra diz mesafeli koltuk yerine standart koltuk verildi; ne olur?

Ödediğiniz koltuk hizmeti sunulmadıysa ücret iadesi isteyin. Uçuş ayrıca gecikti veya iptal olduysa sabit tazminat ve bakım taleplerini ayrı tutun.

Codeshare uçuşta kime başvurmalıyım?

Uçuş aksaması için fiilî taşıyıcıya, mil veya ödül bilet işlemi için bileti düzenleyen sadakat programına yazın. Her iki dosyada diğer şirketin referansını belirtin.

Resmî kaynaklar

• SHGM: SHY-YOLCU
• EU261 güncel metni
• ABAD C-255/15 Mennens: alt sınıfa yerleştirme hesabı
• Avrupa Komisyonu: 2024 yorum kılavuzu
• SHGM: yolcu hakları bilgileri

Hukuki durum: 17 Eylül 2026. Sadakat programı ve ek hizmet koşulları sık değişir; rezervasyon tarihindeki şartları ve işlem hareketlerini ayrıca saklayın.