Jak liczyć odległość lotu do odszkodowania 250, 400 lub 600 EUR

W skrócie: odległość dla art. 7 rozporządzenia 261/2004 mierzy się po ortodromie, czyli najkrótszej trasie po powierzchni Ziemi. Nie bierze się kilometrów z programu lojalnościowego ani faktycznego toru lotu. Przy jednej podróży z przesiadkami TSUE nakazuje co do zasady mierzyć od pierwszego miejsca odlotu do końcowego celu, bez dodawania długości każdego segmentu.

Poprawny dystans jest potrzebny dopiero po potwierdzeniu, że lot podlega EU261 i powstało prawo do ryczałtu. Nie zmienia progu trzech godzin i nie zastępuje analizy przyczyny.

Stawki i progi odległości

Art. 7 przewiduje:

„Lot wewnątrz UE” w tym zestawieniu obejmuje także zakres rozszerzony o państwa stosujące system EU261. Dlatego trasa Warszawa–Lizbona przekraczająca 1500 km nadal mieści się w stawce 400 EUR, mimo że jej dystans może być wyższy niż 3500 km w przypadku niektórych bardziej odległych połączeń wewnątrz obszaru.

600 EUR nie jest nagrodą za drogi bilet. Dotyczy kategorii innych lotów ponad 3500 km, gdy pozostałe przesłanki są spełnione.

Czym jest metoda ortodromy

Ortodroma to najkrótsza odległość pomiędzy dwoma punktami na kuli. Rozporządzenie mówi o metodzie trasy po ortodromie. Kalkulator potrzebuje współrzędnych lotnisk, a nie liczby kilometrów wskazanej na bilecie.

Samolot w praktyce może przelecieć dłuższą drogę z powodu korytarzy, pogody, zamkniętej przestrzeni lub oczekiwania. To nie podnosi stawki. Nie dolicza się też objazdu po przekierowaniu ani odcinka autobusem do innego portu.

Warto zachować wynik z wiarygodnego kalkulatora wraz z kodami IATA. Gdy wynik leży blisko 1500 albo 3500 km, zapisz współrzędne i datę obliczenia. Zaokrąglenie w wyszukiwarce może przesunąć sprawę do złej kategorii.

Bezpośredni lot

Dla prostego odcinka WAW–FCO mierzy się Warszawę i Rzym. Nie ma znaczenia, że pilot ominął burzę. Dla rejsu przekierowanego do Bolonii, a następnie zakończonego transportem do Rzymu, pierwotny port docelowy nadal pozostaje punktem oceny roszczenia z zakłócenia tej umowy.

Jeżeli linia zmieniła port jeszcze przed podróżą i pasażer zaakceptował nową umowę, trzeba sprawdzić dokumenty. Nie zakładaj automatycznie, że stary port zawsze pozostaje celem.

Jedna rezerwacja z przesiadką

„Cel końcowy” to miejsce docelowe na bilecie przedstawionym przy odprawie albo cel ostatniego lotu przy bezpośrednio łączonych połączeniach. Gdy wszystkie segmenty są na jednej rezerwacji, a opóźnienie pierwszego powoduje utratę następnego, ocenia się przylot do ostatniego portu.

TSUE w sprawie C-559/16 Bossen wskazał, że dla wysokości ryczałtu w podróży łączonej mierzy się bezpośrednią odległość między pierwszym odlotem a końcowym celem. Nie sumuje się WAW–FRA oraz FRA–JFK. Wynik WAW–JFK może więc być krótszy niż suma obu faktycznie wykonanych odcinków.

Ma to sens systemowy: rekompensata odnosi się do utraty czasu w końcowym celu, a nie do liczby segmentów. Wyrok Folkerts potwierdza tę perspektywę przy samym progu opóźnienia.

Osobne bilety i self-transfer

Dwie rezerwacje zazwyczaj tworzą dwa odrębne przewozy. Jeżeli lot Warszawa–Mediolan spóźni się i pasażer straci osobno kupiony Mediolan–Nowy Jork, końcowym celem pierwszej umowy jest Mediolan. Dystans do Nowego Jorku nie podwyższa ryczałtu za pierwszy odcinek.

Koszt utraconego drugiego biletu również nie staje się automatycznie częścią ryczałtu. Może wymagać analizy warunków umowy, ubezpieczenia albo wykazania szkody na innej podstawie. Etykieta „self-transfer” w serwisie rezerwacyjnym jest ważnym sygnałem, że połączenie nie jest chronione jako jedna rezerwacja.

Co z lotem powrotnym

Bilet w obie strony nie oznacza, że dystans mnoży się przez dwa. Każdy zakłócony lot ocenia się odrębnie. Przy opóźnieniu WAW–MAD nie dodaje się przyszłego MAD–WAW.

Jeśli oba kierunki zostały zakłócone w różne dni, mogą powstać dwa roszczenia, każde z własną przyczyną, czasem i dystansem. Sam fakt wspólnego numeru rezerwacji nie łączy ich w jeden podwójny ryczałt.

Granica 3500 km i obniżenie o połowę

Na trasie innej niż wewnątrzunijna wynik 3498 km oznacza kategorię 400 EUR, a wynik 3502 km może prowadzić do 600 EUR. Właśnie dlatego należy korzystać z ortodromy i kodów lotnisk, nie z przybliżenia „około 3500”.

Przy zmianie trasy linia może obniżyć ryczałt o 50%, jeżeli alternatywny przylot nie przekracza planu o:

• 2 godziny dla lotów do 1500 km;
• 3 godziny dla odpowiednich lotów 1500–3500 km oraz wewnątrz UE ponad 1500 km;
• 4 godziny dla pozostałych lotów.

Wtedy 250 EUR może spaść do 125 EUR, 400 do 200 EUR, a 600 do 300 EUR. To osobny test czasowy. Dystans ustala kategorię, a opóźnienie alternatywy możliwość redukcji.

Przykłady bez pułapek

Warszawa–Berlin, 520 km: kategoria 250 EUR. Cena biletu i klasa nie zmieniają stawki.

Kraków–Teneryfa, lot wewnątrz obszaru UE ponad 3500 km: kategoria 400 EUR, nie 600 EUR, ponieważ jest to lot wewnątrzunijny w rozumieniu art. 7.

Warszawa–Frankfurt–Nowy Jork na jednej rezerwacji: mierzona jest ortodroma Warszawa–Nowy Jork. Nie dodaje się dwóch segmentów.

Warszawa–Mediolan i osobny Mediolan–Nowy Jork: dla zakłócenia pierwszego biletu mierzy się Warszawa–Mediolan.

Jak udokumentować obliczenie

Do reklamacji wpisz port początkowy, cel końcowy, informację o jednej rezerwacji i wynik w kilometrach. Dołącz potwierdzenie trasy. Przy sporze o granicę wyjaśnij metodę ortodromy i powołaj art. 7 ust. 4 oraz wyrok Bossen.

Nie trzeba udowadniać faktycznej ścieżki samolotu. Dane radarowe są przydatne do czasu i przebiegu zdarzeń, nie do podwyższania odległości taryfowej.

Jeżeli przewoźnik podaje inną stawkę, poproś o wskazanie dwóch użytych lotnisk i wyniku w kilometrach. Czasem spór nie dotyczy matematyki, lecz tego, czy ostatni odcinek należał do jednej rezerwacji. Potwierdzenie wystawienia wszystkich segmentów pod jednym numerem biletu oraz wspólna odprawa pomagają wykazać cel końcowy. Sam wspólny zakup w jednym koszyku nie zawsze wystarcza, gdy pośrednik połączył dwie niezależne umowy.

Po obliczeniu dystansu wróć do pozostałych testów w pillarze odszkodowanie za opóźniony lot albo sprawdź pełną kalkulację 250/400/600 EUR.

FAQ — najczęstsze pytania

Czy sumuje się kilometry wszystkich odcinków?

Nie przy chronionej podróży łączonej. Co do zasady mierzy się ortodromę od pierwszego odlotu do końcowego celu.

Czy faktyczna trasa samolotu może podnieść stawkę?

Nie. Objazd pogodowy lub operacyjny nie zmienia dystansu liczonego metodą ortodromy pomiędzy właściwymi lotniskami.

Czy lot wewnątrz UE ponad 3500 km daje 600 EUR?

Nie. Dla lotów wewnątrz UE powyżej 1500 km stawka wynosi 400 EUR, nawet gdy dystans przekracza 3500 km.

Czy bilet w obie strony podwaja odległość?

Nie. Zakłócony kierunek liczy się osobno. Drugi lot może stworzyć odrębne roszczenie tylko wtedy, gdy sam także został zakłócony.

Co zrobić, gdy kalkulator pokazuje wynik blisko progu?

Zapisz kody lotnisk, współrzędne, wynik bez agresywnego zaokrąglania i źródło. W reklamacji wskaż metodę ortodromy.

Źródła

• Rozporządzenie (WE) nr 261/2004, art. 7
• TSUE, C-559/16 Bossen
• TSUE, C-11/11 Folkerts
• Komisja Europejska: wytyczne interpretacyjne z 2024 r.
• Komisja Europejska: prawa pasażerów linii lotniczych

Dystans ustala stawkę, ale nie przesądza o odpowiedzialności przewoźnika.