Pegasus teknik arıza tazminatı

Uçuş güvenliği için arızanın giderilmesi zorunludur. Güvenlik nedeniyle doğru bakım yapılması, yolcuya bakım ve tazminat hakkının hiç doğmayacağı anlamına gelmez. Hukuki soru “uçak arızalıyken neden uçmadı?” değil; olayın niteliği, taşıyıcının kontrolü, gecikme sonucu ve alınabilecek makul önlemlerdir.

“Teknik arıza” tek bir neden değildir

Pegasus'un cevabı sadece “teknik sebepler” diyorsa hangi satıra girdiği anlaşılamaz. Yolcunun mühendislik raporu üretmesi beklenmez; taşıyıcı savunduğu istisnanın somut olgularını açıklamalıdır.

SHY-YOLCU'nun 2024 değişikliği

10 Aralık 2024'te yayımlanan değişiklik, uçuşu icra eden hava taşıma işletmesinden kaynaklanan teknik veya operasyonel nedenlerle yolcunun planlanan son varış yerine üç saat ya da daha fazla geç ulaşması halinde yönetmeliğin tazminat ile geri ödeme/yeniden güzergâhlama hükümlerini devreye sokar.

Bu test için şu unsurları gösterin:

1. Uçuş tarihi 10 Aralık 2024 veya sonrasıdır.
2. Pegasus uçuşu fiilen gerçekleştiren taşıyıcıdır.
3. Uçuş SHY-YOLCU'nun coğrafi kapsamındadır.
4. Son varış farkı en az üç saattir.
5. Gecikmenin somut nedeni teknik veya operasyoneldir.

Arıza kalkıştan önce bulunmuş, uçak değiştirilmiş ve yolcu iki saat kırk dakikayla varmışsa sabit üç saat eşiği oluşmayabilir; bakım hakları ayrıca doğabilir. Bağlantı kaçmış ve tek PNR'daki son şehre beş saat geç ulaşılmışsa yalnız ilk segmentin varışına bakılmaz.

Üç saatlik son varış hesabını doğru yapın.

EU261'de olağan teknik sorun yaklaşımı

Pegasus AB taşıyıcısı olmamasına rağmen AB/AEA havalimanından başlayan uçuşlarında EU261'e tabidir. ABAD'ın Wallentin-Hermann ve van der Lans kararları, uçakların işleyişinde olağan olarak ortaya çıkan ve taşıyıcının faaliyet alanı içinde kalan teknik problemlerin yalnız beklenmedik olması nedeniyle olağanüstü sayılamayacağını açıklar.

Üretici veya yetkili otoritenin belirli uçak tipini etkileyen gizli üretim kusurunu açıklaması farklı olabilir. Sabotaj veya terör eylemi de taşıyıcının normal faaliyetinin dışında değerlendirilebilir. Kuş çarpması dış olay sayılabilir; ancak çarpışma sonrası gereksiz ek gecikme veya makul önlemler ayrıca incelenir.

Pegasus “uçuş emniyeti” ifadesini kullanmışsa şu ayrımı yapın: arızalı uçakla uçmamak zorunlu ve doğrudur; fakat arızanın kaynağı ile yolcunun tazminat hakkı ayrı hukuki sorulardır.

Uçak rotasyonunu izleyin

Mevcut uçuşun uçağı önceki seferde arızalanmış olabilir. Pegasus yalnız “uçak geç geldi” diyorsa asıl nedeni sorun. Rotasyon zinciri şöyle kurulabilir:

Çevrim içi uçuş takip verisi kuyruk numarasını gösterebilir, ancak uçak son anda değişmiş olabilir. Kaynağı ve ekran tarihini saklayın; Pegasus'un operasyon kaydıyla teyit isteyin. Yolcunun amacı bakım detaylarını ifşa ettirmek değil, genel ret gerekçesini doğrulanabilir hale getirmektir.

Makul önlemler neler olabilir?

EU261'de olağanüstü olay bulunsa bile taşıyıcı, bütün makul önlemleri almasına rağmen aksaklığın önlenemeyeceğini göstermelidir. Somut duruma göre şu seçenekler incelenebilir:

• Uygun yedek uçağın veya parçanın konumu.
• Teknik ekibin zamanında çağrılması.
• Yolcuların başka Pegasus seferine aktarılması.
• Başka taşıyıcı veya farklı bağlantıyla yeniden yönlendirme.
• Rotasyonun değiştirilmesi.
• Ekip çalışma süresinin planlanması.

Taşıyıcının sınırsız kaynak tutması beklenmez. “Başka uçak bulunabilirdi” iddiasını gerçek meydan, zaman ve kapasiteyle ilişkilendirin. Buna karşılık Pegasus da yalnız yüksek maliyet veya genel operasyon zorluğu diyerek hiçbir seçenek araştırmadığını gizleyemez.

Arıza iptale dönüşürse

Teknik problem nedeniyle uçuş tamamen iptal edilirse yolcu para iadesi, ilk fırsatta yeniden yönlendirme veya uygun sonraki tarih seçeneklerinden birini seçer. İptalin 14 günden kısa bildirilmesi ve sunulan alternatifin saatleri sabit tazminat testini etkiler. Teknik neden, SHY ve EU261 altında ayrıca değerlendirilir.

Yeni uçuş ertesi günse otel ile havalimanı-otel ulaşımı; bekleme boyunca yemek ve iletişim sağlanmalıdır. Bu bakım, teknik arızanın “olağanüstü” kabul edilip edilmemesinden bağımsızdır. Pegasus hizmet vermezse gerekli ve makul giderleri belgeleyin.

İade seçmek sabit tazminatı otomatik ortadan kaldırmaz. Fakat kullanılmayan segment için hem bilet bedelini hem aynı taşıma hizmetini yeniden istemeyin; taleplerin işlevini ayırın.

Tazminat ve diğer kalemler

SHY-YOLCU kapsamında uygun olayda iç hat için 100 Euro, dış hat mesafesine göre 250, 400 veya 600 Euro gündeme gelir. Ödeme Türk lirasıyla yapılırsa ödeme günündeki TCMB döviz satış kuru kullanılır. Alternatif uçuş yolcuyu mesafeye göre iki, üç veya dört saat içinde ulaştırmışsa sabit tutar yüzde 50 azaltılabilir.

Teknik gecikmenin yol açtığı kanıtlanmış zararlar, Montreal Sözleşmesi veya özel hukuk kapsamında ayrıca değerlendirilebilir. Kaçırılan ayrı bilet, etkinlik veya iş kaybı sabit tazminata otomatik eklenmez; nedensellik, öngörülebilirlik ve zararı azaltma incelenir.

Pegasus'a yazılacak teknik soru seti

Başvuruda arızanın sizin tahmininiz olduğunu değil, havalimanında bildirilen açıklamayı belirtin:

PC… uçuşu için kapıda “teknik kontrol” bilgisi verildi; son varış gecikmesi … saat … dakikadır. Arızanın hangi uçakta ve ne zaman tespit edildiğini, olağan bakım/operasyon kapsamında olup olmadığını, üretici veya otorite kaynaklı özel bir olay bulunup bulunmadığını ve yedek uçak ya da yeniden yönlendirme için alınan önlemleri açıklamanızı talep ediyorum.

Ek olarak ilk programı, kapı ekranını, bütün Pegasus mesajlarını, gerçek varışı ve varsa yeni rotayı verin. Pegasus daha sonra “hava” veya “ATC” derse iki neden arasındaki değişikliği belirtin. Sebep kodunu tek başına değil, açıklayıcı olay belgesini isteyin.

Genel ret cevabını yapılandırılmış itiraza çevirin.

Dört teknik olay örneği

Kalkış öncesi sensör arızası

Pegasus uçağı kapıda kalır, parça değiştirilir ve yolcu dört saat geç varır. SHY kapsamı ve 2024 sonrası tarih mevcutsa teknik neden açıkça değerlendirilir. AB kalkışında arızanın olağan işletim içinde olduğu da test edilir.

Gizli üretim kusuru

Üretici belirli seri için acil kontrol yayımlar ve Pegasus uçağı seferden çeker. Olağanüstü koşul savunması mümkün olabilir. Pegasus, bildirimin etkilenen uçağa ve uçuşa bağını; alternatif için aldığı önlemleri göstermelidir. Bakım hakkı devam eder.

Kuş çarpması ve uzun onarım

Kuş çarpması dış olay olabilir. Çarpışmanın gerçekleştiği uçuş, zorunlu kontrol süresi ve kontrol sonrası kalan gecikme ayrılır. Yolcunun yalnız “teknik arıza” ifadesine dayanması yeterli değildir.

Önceki rotasyondaki arıza

Mevcut uçak başka şehirde arızalanır ve SAW seferine geç gelir. Pegasus'tan önceki olay ile mevcut gecikme arasındaki zincir ve yedek plan istenir. “Önceki uçuş” tazminat analizini otomatik bitirmez.

Arıza giderildi fakat kabin veya koltuk değiştiyse

Pegasus teknik sorunu uçak değiştirerek çözebilir. Yolcu zamanında varmışsa sabit gecikme tazminatı doğmayabilir; buna rağmen önceden satın alınmış koltuk, yemek veya bagaj hizmeti yeni uçakta sunulmadıysa o hizmetin ücret iadesi ayrı talep edilir. Uçak değişimi nedeniyle daha düşük kabin sınıfına yerleştirme varsa sınıf düşürme hesabı yapılır; yalnız koltuk numarasının değişmesi aynı şey değildir.

Yeni uçakta kabin bagajı zorunlu olarak ambara alınmışsa teslim etiketi alın. Bagaj geç gelir veya hasarlanırsa PIR ve Montreal süreleri uygulanır. Teknik gecikme formuna birkaç farklı hizmet kaybını açıklamasız toplam olarak eklemeyin.

Arıza nedeniyle yolcu kendi isteğiyle seyahatten vazgeçerse beklenen gecikmenin beş saate ulaşıp ulaşmadığını ve Pegasus'un iade seçeneğini kaydedin. Henüz uzun gecikme şartı oluşmadan gönüllü iptal yapılmışsa paket kesintileri tartışılabilir. Kontuarda hangi seçeneğin hangi statüyle işlendiğini yazılı almak bu nedenle önemlidir.

Teknik raporda başka yolcuların kişisel veya güvenlik bilgileri bulunabilir. Pegasus'tan tam bakım defteri yerine savunmasını doğrulayacak olay türü, zaman, etkilenen uçak ve alınan önlemleri istemek daha ölçülü ve etkilidir.

Teknik açıklamanın uçuşla bağını arayın

Bakım kaydı yolcuya bütünüyle verilmese bile ret cevabında arızanın hangi uçakta, hangi saatte ve hangi operasyon aşamasında ortaya çıktığı açıklanabilir. Kuyruk numarasını, önceki seferi ve uçak değişim zamanını halka açık uçuş kayıtlarıyla destekleyin; bunları kesin bakım raporu gibi sunmayın. Asıl soru, bildirilen arızanın sizin gecikmenize nasıl yol açtığı ve Pegasus'un yedek uçak, ekip veya yeniden yönlendirme için hangi uygulanabilir adımları attığıdır.

Sık sorulan sorular

Pegasus teknik arızası her zaman tazminat doğurur mu?

Hayır. Kapsam, tarih, son varış süresi ve arızanın niteliği gerekir. Ancak sıradan teknik sorunlar genel bir olağanüstü koşul etiketiyle otomatik dışlanamaz.

Uçuş güvenliği nedeniyle gecikme tazminatı reddedilebilir mi?

Güvenlik için uçağın yerde tutulması doğrudur; fakat arızanın kökeni ve taşıyıcının operasyonel riski ayrıca incelenir. “Emniyet” kelimesi tek başına istisna kanıtı değildir.

Pegasus arıza raporunu vermek zorunda mı?

Ticari veya güvenlik açısından bütün teknik dosya paylaşılmayabilir. Yine de ret savunmasının somut nedeni, uçuşla bağı ve alınan önlemler açıklanmalıdır; kurum veya mahkeme ek kayıt isteyebilir.

Önceki uçaktaki arıza benim uçuşumu etkilerse ne olur?

Rotasyon zinciri, ilk arıza ve Pegasus'un gecikmeyi azaltma imkânları incelenir. Önceki sefer etiketi otomatik olağanüstü koşul değildir.

Kuş çarpması teknik arıza mıdır?

Uçakta teknik kontrol gerektirir fakat dış olay niteliğinde olabilir. Çarpışma, zorunlu kontrol ve sonradan eklenen şirket gecikmesi ayrı değerlendirilmelidir.

Teknik nedenle iptal edilen uçuşta bilet iadesi alabilir miyim?

Evet. İade veya yeniden yönlendirme seçeneği teknik nedenin olağanüstü olup olmamasından bağımsızdır. Sabit tazminat ayrıca incelenir.

Üç saat kalkış gecikmesi yeterli mi?

Sabit gecikme hesabında planlanan son varışa gerçek ulaşma farkı önemlidir. Uçak havada süre kazanırsa sonuç üç saatin altında kalabilir.

Pegasus otel verdiğinde tazminat talebi kapanır mı?

Hayır. Otel bakım hizmetidir. Sabit tazminat, kapsam ve teknik neden testine bağlı ayrı bir kalemdir.

Resmî kaynaklar

• Pegasus Yolcu Hakları.
• Pegasus Genel Kuralları.
• SHY-YOLCU konsolide metni.
• Resmî Gazete: 10 Aralık 2024 değişikliği.
• Avrupa Birliği 261/2004 Tüzüğü.
• ABAD C-549/07: teknik sorun ve olağanüstü koşul.
• ABAD C-257/14: beklenmedik teknik arıza.
• ABAD C-315/15: kuş çarpması.
• Pegasus Bize Yazın formu.