Pegasus EU261 mi SHY-YOLCU mu: hangi haklar geçerli?

En sık yapılan hata, Avrupa'ya varan her Pegasus uçuşunu EU261 kapsamında saymaktır. SAW-Berlin gibi Türkiye'den başlayan bağımsız bir Pegasus uçuşu yalnız Berlin'e indiği için EU261'e girmez. Ters yöndeki Berlin-SAW uçuşu ise kalkış yeri nedeniyle EU261 kapsamında olabilir.

Karşılaştırma 17 Eylül 2026 tarihinde yürürlükte olan kurallara göre hazırlanmıştır.

Dört adımlı mevzuat seçimi

1. Yolculuğun ilk kalkışını bulun

Tek rezervasyondaki bütün segmentleri açın. PNR Amsterdam-SAW-Bişkek ise ilk kalkış Amsterdam'dır. SAW-Amsterdam bileti ayrı PNR ise bu, ilk yolculuğun devamı değil yeni bir sözleşmedir. Aynı gidiş-dönüş rezervasyonunda bulunmak da iki yönü tek “uçuş” hâline getirmez; gidiş ve dönüş kapsamı ayrı test edilir.

2. Her segmentin işleticisini belirleyin

PC uçuş kodu pazarlama bilgisidir. E-bilette operated by, işleten taşıyıcı veya benzer satırı kontrol edin. Uçuş başka şirketin uçağı ve ekibiyle yapıldıysa tazminat muhatabı ve kapsam sonucu değişebilir. Yalnız Pegasus'tan satın alınmış olması yeterli değildir.

3. Olayı sınıflandırın

Gecikme, iptal ve istem dışı uçağa kabul edilmeme sabit tazminat doğurabilecek olaylardır. Gönüllü bilet iptali, no-show, eksik seyahat belgesi, bagaj hasarı veya satın alınan koltuğun verilmemesi farklı sözleşme ve bildirim kurallarına tabidir.

4. Sonucu ayrı haklara bölün

Sabit tazminat, bilet iadesi, yeniden yönlendirme, yemek/otel ve somut zarar aynı kalem değildir. Bir sistem tazminat vermese bile başka bir hak devam edebilir.

Yön ve işletici matrisi

Bu tablo yalnız ilk kapıdır. Onaylı rezervasyon, zamanında check-in, neden, bildirim tarihi ve son varış sonucu ayrıca aranır.

SHY-YOLCU Pegasus için ne zaman çalışır?

SHY-YOLCU'nun kapsam maddesi, Türk menşeli hava taşıma işletmelerinin Türkiye'deki havalimanlarına ve bu havalimanlarından yaptığı tarifeli veya tarifesiz uçuşları içerir. Pegasus'un iç hatları ile Türkiye-Avrupa, Türkiye-Kafkasya, Türkiye-Orta Doğu ve diğer dış hatları bu nedenle yalnız kalkış yönüyle sınırlandırılmaz.

Hak türüne göre test değişir:

• iptalde bildirim zamanı, alternatif uçuş ve olağanüstü hâl;
• uçağa kabul edilmemede gönüllülük ve yolcunun zamanında hazır oluşu;
• gecikmede 10 Aralık 2024 değişikliğinin teknik veya operasyonel neden ile üç saatlik nihai varış şartı;
• bakımda beklenen kalkış gecikmesi ve mesafe;
• iade/yeni rotada yolcunun seçimi.

Tazminat iç hatta 100 Euro, dış hatta 250/400/600 Euro karşılığıdır. Türk lirası dönüşümü ödemenin yapıldığı günkü TCMB satış kurundan yapılır. Kupon için yolcunun imzalı mutabakatı aranır.

SHY-YOLCU'nun gelen ve giden Pegasus uçuşlarına uygulanmasını ayrıntılı okuyun.

EU261 Pegasus için ne zaman çalışır?

Pegasus AB taşıyıcısı olmasa da AB/AEA'dan kalkan uçuşlar taşıyıcının milliyetinden bağımsız olarak EU261 kapsamında olabilir. İsviçre bağlantısında ikili düzenlemeler ve ilgili uygulama ayrıca kontrol edilir. Uygun tek rezervasyon Avrupa'dan başlayıp SAW üzerinden üçüncü ülkeye devam ediyorsa nihai varış ve toplam mesafe önem kazanabilir.

EU261 kapsamında genel olarak:

• nihai varışta üç saat veya daha fazla gecikme;
• 14 günlük istisnalar içinde geç bildirilen iptal;
• geçerli belgelerle zamanında hazır yolcunun istem dışı reddi

250, 400 veya 600 Euro doğurabilir. Taşıyıcı gerçek olağanüstü koşulu ve makul önlemleri kanıtlarsa sabit ödeme engellenebilir. İade, yeniden yönlendirme ve bakım hakları bu savunmayla otomatik olarak yok olmaz.

Türkiye'den başlayan Pegasus-operated uçuşun AB'de aktarma yapması da her zaman çözüm değildir. Eğer yolculuk Türkiye'den tek rezervasyonla başlayıp AB üzerinden devam ediyorsa, ilk kalkış ve taşıyıcı statüsü hakkında güncel içtihat dikkatle uygulanmalıdır; yalnız bir Avrupa havalimanına uğramak bütün seyahati otomatik EU261 kapsamına sokmaz.

İki düzenleme aynı anda uygulanırsa

Berlin-SAW uçuşu hem EU261 hem SHY-YOLCU alanına girebilir. Yolcu her iki hukuki dayanağı başvurusunda açıklayabilir, fakat aynı rahatsızlık için iki tam sabit tazminatı kesin hak gibi toplamak doğru değildir. SHY-YOLCU'nun diğer kanunlardan doğan hakları saklı tutan ve yapılan ödemenin mahsup edilebilmesini öngören hükmü dikkate alınmalıdır.

Pratik dosya şöyle kurulabilir:

1. EU261 kapsamını AB kalkışı ve fiilî taşıyıcıyla açıklayın.
2. SHY kapsamını Pegasus'un Türk taşıyıcı oluşu ve Türkiye varışıyla gösterin.
3. Her sistemde olayın şartlarını ayrı değerlendirin.
4. Tek bir kişi başı ana tutar isteyin; alternatif hukuki dayanağı ayrıca belirtin.
5. Yapılmış ödeme varsa açıkça yazın ve kalan kalemi gerekçelendirin.

Bakım gideri, bilet iadesi veya bagaj zararı bu sabit tutardan farklıdır. Aynı otel faturasını iki düzenleme altında iki kez talep etmeyin.

EU261 ile SHY-YOLCU arasındaki önemli farklar

Bu farklar nedeniyle internetten alınan tek bir “üç saat = 600 Euro” cümlesi Pegasus dosyası için yeterli değildir.

Üç sınır örneği

Kopenhag-SAW-Kayseri tek PNR

Yolculuk Danimarka'dan başlar. Pegasus bütün segmentleri işletiyorsa EU261 nihai Kayseri varışına kadar incelenebilir. SAW bağlantısı kaçınca gerçek gecikme Kayseri'de ölçülür. Aynı zamanda Pegasus'un Türkiye uçuşu SHY alanındadır.

Kayseri-SAW-Kopenhag tek PNR

İlk kalkış Türkiye'dedir ve Pegasus AB taşıyıcısı değildir. Kopenhag hedefi EU261'i tek başına doğurmaz. SHY-YOLCU kapsamındaki teknik/operasyonel gecikme, iptal veya reddedilme hakları incelenir.

SAW-Roma bileti, uçuşu AB taşıyıcısı yapıyor

PC kodu bulunsa da gerçek işletici AB taşıyıcısıysa EU261'in AB'ye gelen uçuşlara ilişkin taşıyıcı şartı karşılanabilir. Uçağın, ekibin ve operasyonel kontrolün kimde olduğunu e-bilet ve uçuş belgeleriyle kanıtlayın; basit codeshare etiketi yeterli değildir.

Yanlış düzenleme seçmenin pratik sonucu

Haklı bir yolcu yanlış kuruma gittiğinde aylar kaybedebilir. Türkiye kalkışlı Pegasus dosyasını yalnız “EC 261” diye SHGM dışı bir kuruma göndermek kapsam reddine yol açabilir. Avrupa kalkışlı dosyayı yalnız SHY üzerinden yürütmek ise EU261'in güçlü içtihadını ve ilgili ulusal kurumu gözden kaçırabilir.

Bize Yazın başvurusunda şu cümle yapısı nettir: “Uçuş Berlin'den başladığı ve Pegasus tarafından işletildiği için EU261 kapsamındadır; aynı uçuş Pegasus'un Türkiye varışlı operasyonu olduğundan SHY-YOLCU hükümlerini de alternatif dayanak olarak belirtiyorum.” Ardından olay, süre ve tutarı yazın.

SHGM'nin özel sistemi gecikme, iptal, uçağa kabul edilmeme ve sınıf değişikliğini kabul eder; bagaj, gönüllü iptal, vergi ve ticketing şikâyetlerini bu kanalda ele almaz. EU261 ulusal kurum şikâyeti de bireysel alacağı her zaman doğrudan tahsil etmez. Forum ve zamanaşımı ayrı incelenmelidir.

Dosyada iki dayanağı nasıl belgelemeli?

Kapsamı kanıtlayan belgeleri olay belgelerinden ayırın. İlk gruba tam güzergâhı gösteren e-bilet, bütün PNR'lar ve her segmentin operated by satırı girer. İkinci grupta iptal mesajı, gerçek varış, ret tutanağı, sebep ve giderler bulunur. Böylece Pegasus'un “EU261 uygulanmaz” cevabı, SHY talebinizi yanlışlıkla ortadan kaldırmaz.

Avrupa kalkışında ilgili ulusal kurumu seçerken yalnız ikamet ülkenize bakmayın. Olayın meydana geldiği kalkış ülkesi, uçuş ve mahkeme yetkisi birlikte incelenebilir. Türkiye ayağı için SHGM başvurusu yaparken de önce Pegasus'a gönderilen dosyanın tarihini ve referansını ekleyin. Aynı belgeleri farklı adlarla tekrar yüklemek yerine tek bir ek indeksi oluşturun.

Bir kurum talebin kapsam dışında olduğunu söylerse kararın hangi uçuşa, taşıyıcıya ve maddeye dayandığını isteyin. Yanlış yön veya yanlış işleticiden kaynaklanan ret, esas olayın haksız olduğu anlamına gelmez; dosya doğru muhataba yeniden kurulabilir.

Bir gidiş-dönüş rezervasyonunda yönleri ayrı test edin. Berlin-SAW gidişi AB çıkışı nedeniyle EU261'e girebilirken, SAW-Berlin dönüşü Pegasus'un AB taşıyıcısı olmaması sebebiyle aynı sonuca otomatik ulaşmaz. Tek ödeme belgesi ve tek PNR, iki bağımsız uçuşun coğrafi kapsamını birleştirmez.

Sık sorulan sorular

Pegasus Türkiye'den AB'ye uçuyorsa neden EU261 uygulanmıyor?

AB'ye gelen uçuşlarda EU261, kural olarak uçuşu yapan şirketin AB/AEA taşıyıcısı olmasını arar. Pegasus Türk taşıyıcıdır. SHY-YOLCU ise bu yönde uygulanabilir.

AB'den Türkiye'ye Pegasus uçuşunda iki düzenleme de geçerli mi?

Evet, kapsamlar kesişebilir. Olay şartlarını her sistem için ayrı gösterin; aynı zarar için iki tam sabit ödemenin otomatik olarak birikmediğini dikkate alın.

Türk vatandaşı olmam SHY-YOLCU için şart mı?

Hayır. Düzenlemenin kapsamı esas olarak uçuş, taşıyıcı, havalimanı ve rezervasyon şartlarına bağlıdır; yolcunun vatandaşlığı temel filtre değildir.

Bileti Euro ile almam EU261 hakkı yaratır mı?

Hayır. Para birimi, satış sitesi veya acentenin ülkesi kapsamı belirlemez. İlk kalkış ve fiilî taşıyıcı belirleyicidir.

Codeshare uçuşta Pegasus'a mı başvurmalıyım?

Önce uçuşu gerçekten yapan taşıyıcıyı bulun. Sabit tazminat çoğunlukla fiilî taşıyıcıya yöneltilir; bilet iadesinde satıcıyla ayrı ilişki bulunabilir.

Londra-SAW uçuşu hangi kurala girer?

Pegasus-operated Londra kalkışında UK261 ve SHY-YOLCU incelenebilir. EU261, Birleşik Krallık'ın ayrılmasından sonra bu uçuşun ana Avrupa rejimi değildir.

Temmuz 2026 AB reformundaki dokuz ay bugün geçerli mi?

Hayır. Reform 17 Eylül 2026 itibarıyla henüz uygulanmamaktadır. Mevcut süreyi uygulanacak ülke hukuku ve başvuru kanalına göre belirleyin.

Resmî kaynaklar

• SHGM: SHY-YOLCU güncel metni
• SHGM: yolcu hakları başvuru kapsamı
• Pegasus: Yolcu Hakları
• Pegasus: Genel Kurallar
• EUR-Lex: 261/2004 sayılı Tüzük
• Avrupa Komisyonu: hava yolcu hakları
• Birleşik Krallık mevzuatı: retained air passenger rights
• AB Konseyi: Temmuz 2026 reformu