Freebird, Freebird Europe ve paket tur: fiilî taşıyıcı nasıl bulunur?

Freebird yolculukları çoğu zaman tatil paketi, dinamik paket veya acente tahsisiyle satılır. Yolcu ödemeyi bir tur şirketine yapar, uçuş programı sonradan kesinleşir ve havalimanında farklı şirket adıyla karşılaşabilir. Bu modelde sorumluluğu doğru kurmak için marka, sözleşme ve operasyon katmanlarını ayırmak gerekir.

İki havayolu, tek görünen marka

Türkiye merkezli işletmenin ticaret unvanı Hürkuş Hava Yolu Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.'dir. Freebird Airlines Europe Ltd ise Malta'da ayrı AOC'ye sahip bir havayoludur. Her ikisi aynı marka ailesinde bulunsa da EU261 bakımından kuruluş yerleri farklı sonuç yaratabilir.

Türkiye'den AB'ye kalkışta bu ayrım özellikle değerlidir:

• uçuşu Türkiye merkezli FH/FHY işletiyorsa EU261 kural olarak yoktur;
• uçuşu Malta merkezli Freebird Airlines Europe işletiyorsa AB taşıyıcısı şartı karşılanabilir;
• her iki durumda da Türkiye kalkışı nedeniyle SHY-YOLCU kapsamı ayrıca incelenebilir;
• Avrupa'dan Türkiye'ye kalkışta EU261, şirketin kuruluş yerinden bağımsız olarak uygulanabilir.

Yolcu yalnız uçak gövdesindeki logoya bakarak karar vermemelidir. Grup şirketleri aynı görsel kimliği kullanabilir; ayrıca uçak wet lease ile başka şirketten gelebilir.

Beş belgeli kimlik testi

Fiilî taşıyıcıyı belirlemek için şu belgeleri yan yana koyun:

1. Paket voucher'ı: organizatör, rota ve yolcu listesini gösterir, fakat işleteni kesin göstermeyebilir.
2. E-bilet veya uçuş belgesi: pazarlama kodu ve bazen “operated by” satırını içerir.
3. Biniş kartı: uçuş günü kullanılan kodu ve taşıyıcı adını gösterebilir.
4. Yolcu hakları bildirimi: aksama anında hangi şirketin sorumluluğu üstlendiğine dair güçlü işarettir.
5. Havayolu mesajı: iptal, yeni rota veya gecikme kararını kimin bildirdiğini gösterir.

Belgeler aynı şirketi gösteriyorsa talep netleşir. Çelişki varsa tur operatöründen ve Freebird müşteri hizmetlerinden tam ticaret unvanını yazılı isteyin. “Freebird Europe” gibi kısaltılmış marka cevabı yerine Freebird Airlines Europe Ltd veya Hürkuş Hava Yolu Taşımacılık ve Ticaret A.Ş. adını talep edin.

Uçuş kodlarının pratik anlamı

FH ve FHY işaretleri Türkiye merkezli işletmeyle, FHM ise Freebird Airlines Europe ile ilişkilidir. Ancak tur operatörü kendi referans numarasını “uçuş numarası” başlığı altında gösterebilir. Bu yüzden kodu tek başına değil, “işleten” ifadesiyle birlikte okuyun.

Son dakika değişikliğinde eski voucher'da FH, yeni biniş kartında başka kod bulunabilir. Her iki belgeyi saklayın; taşıyıcı değişikliğinin ne zaman bildirildiğini de kaydedin. Bazen yalnız uçak sağlayıcısı değişir ve sözleşmesel işletici aynı kalır. Bazen ise uçuş gerçekten başka havayoluna devredilir. Tazminat başvurusunda bu iki durum aynı değildir.

Tur operatörü neyi, havayolu neyi çözmeli?

Organizatörün “havayoluna yazın” cevabı paketin tamamı için yeterli değildir. Havayolunun “bileti bizden almadınız” cevabı da işletici sorumluluğunu otomatik kaldırmaz. Her kuruma kendi alanındaki talebi, aynı zaman çizelgesini kullanarak gönderin.

Tailwind yolculuğu paket tur içindeyse, havayolu ile tur organizatörünün sorumluluklarını ayıran Tailwind rehberine bakın.

Çarter saatinin değişmesi

Paket belgelerinde uçuş saatinin kesinleşeceği veya operasyonel nedenle değişebileceği yazabilir. Bu kayıt, yolcu haklarından genel feragat değildir. Uçuş birkaç saat ya da bir gün öne alındığında bildirimin tarihi, yeni programın yolculuğun yapılmasını ne ölçüde değiştirdiği ve yolcuya gerçek seçenek sunulup sunulmadığı incelenir.

İlk katalogdaki tahmini saat ile sonradan teyit edilmiş rezervasyon saatini ayırın. Tazminat ve iptal analizinde hangi programın sözleşmeye dâhil olduğu önemlidir. Organizatör, değişikliği zamanında ilettiğini savunuyorsa gönderim kaydını ve kullandığı iletişim bilgisini isteyin.

Aksayan uçuş Tailwind tarafından işletildiyse, gecikme ve iptal tazminatı rehberindeki kapsam testini ayrıca uygulayın.

Erken kalkış nedeniyle yolcu uçağa yetişememişse bunu gönüllü “no-show” gibi kabul etmeyin. Eski ve yeni saat, bildirim kanalı, havalimanı transfer planı ve yolcunun hazır olma imkânı birlikte sunulmalıdır. Uçuş saati değişikliği rehberi genel hukuki testi açıklar.

Wet lease ve başka logolu uçak

Freebird uçuşu başka bir şirketin uçağı ve ekibiyle yapılabilir. Avrupa içtihadına göre sırf uçak ve ekip sağlayan şirket, operasyonel sorumluluğu almamışsa işletici taşıyıcı sayılmayabilir. Şu göstergeleri inceleyin:

• uçuş planı ve slot kararını kim yönetiyor;
• iptal veya gecikme kararını kim bildiriyor;
• yolcuya yeni rota ve bakım hizmetini kim sunuyor;
• bilette hangi şirket işleten olarak yazıyor;
• uçuş hangi AOC altında icra ediliyor.

Uçağın tescili yardımcı bilgi sağlar, ancak yolcudan havacılık sicili uzmanı olması beklenemez. Şirketler sorumluluğu birbirine yönlendiriyorsa doğru işleteni açıkça bildirmelerini isteyin ve tüm ret cevaplarını saklayın.

Belgelerde Tailwind veya başka bir şirket görünüyorsa, fiilî taşıyıcı, çarter ve wet lease rehberi doğru muhatabı belirlemeye yardımcı olur.

Tek paket, ayrı PNR ve bağlantı riski

Paket içindeki iki uçuş aynı tur sözleşmesinde olsa bile ayrı PNR'lerde olabilir. Antalya'ya gelen Freebird uçuşundan sonra başka havayoluyla devam ediliyorsa biletlerin tek taşıma sözleşmesi oluşturup oluşturmadığını sorun. Aynı organizatörün satması, hava taşıması bakımından otomatik tek rezervasyon yaratmayabilir.

Tek PNR'de bağlantı kaçırıldığında son varış ve taşıyıcının yeniden yönlendirme yükümlülüğü daha güçlüdür. Ayrı PNR'de ilk taşıyıcı çoğu kez kendi biletindeki varış noktasına kadar sorumludur; fakat paket organizatörünün bağlantıyı bir bütün olarak taahhüt etmesi ayrı koruma sağlayabilir. Voucher'daki transfer süresi, bagajın son noktaya etiketlenmesi ve organizatörün “bağlantılı uçuş” ifadesi kanıt niteliği taşır.

Yolcu listesindeki grup başvuruları

Çarter rezervasyonunda onlarca yolcu aynı tur grubu içinde bulunabilir. Sabit tazminat yine kişi başına değerlendirilir. Bir grup liderinin bütün yolcular adına başvuru yapabilmesi için yetki ve kişisel veri kuralları kontrol edilmelidir.

Her aileyi ayrı satırda listeleyin: ad, bilet veya voucher numarası, doğum tarihi gerekiyorsa yaş grubu, banka hesabı ve imza yetkisi. Tek faturadaki toplam paket bedelini yolcu sayısına bölmek sabit tazminat hesabı değildir. Ortak otel veya otobüs giderinde ise gerçek faturanın hangi yolcuları kapsadığı açıklanmalıdır.

Taşıyıcı değişikliğinde ek hizmetler

Önceden seçilmiş koltuk, bagaj hakkı, yemek veya FlexBird benzeri ticari ürün yeni uçuşta sunulmamış olabilir. Bu durumda önce yeni uçuşun aynı taşıma çözümü mü yoksa tamamen yeni rezervasyon mu olduğunu kaydedin. Sunulmayan hizmetin bedelini sabit tazminata ekleyip tek rakam yapmayın.

Satın alma makbuzu, eski koltuk planı, yeni biniş kartı ve ikinci kez ödenen hizmet faturası gerekir. İşleten değişse bile ilk satıcı, hiç sunmadığı ek hizmetin iadesinden sorumlu olabilir. Yeni taşıyıcı ayrıca ücret aldıysa zorunluluğu ve iki ödemenin aynı hizmete ait olduğunu gösterin.

Başka tatil havalimanına yönlendirme

Çarter uçuşu rezervasyondaki Antalya yerine başka bir bölge havalimanına inebilir veya kalkış son anda yakındaki başka bir meydana taşınabilir. “Aynı tatil bölgesi” ifadesi, yolcunun sözleşmedeki havalimanına ulaştırılması gereğini kendiliğinden kaldırmaz. Havayolu veya organizatör kara transferi sunuyorsa güzergâhı, hareket saatini ve nihai varış noktasını yazılı alın.

Transfer sunulmazsa önce yardım isteyin. Kendi taksinizi veya otobüsünüzü almadan önce ekran görüntüsüyle talebin cevapsız kaldığını belgeleyin; sonra yolcu sayısına ve saate göre makul seçeneği tercih edin. Tatil paketindeki özel otel transferi ile havayolunun alternatif havalimanından asıl hedefe taşıma yükümlülüğü farklı hizmetlerdir. Aynı gideri iki tarafa birden yüklemeyin.

Örnek olarak uçak güvenlik nedeniyle başka meydana inmiş, organizatör otobüs ayarlamış ve yolcu otele altı saat geç ulaşmış olabilir. Olağanüstü neden sabit tazminatı engelleyebilir; fakat bakım ve transfer yükümlülükleri sürebilir. Otelde kaybolan hizmet ise paket sözleşmesi bakımından ayrıca değerlendirilir. İniş meydanındaki kapı açılışı, otobüsün hareketi ve otele varış saatini ayrı kaydedin.

Yolculuk başlamadan şirket teyidi

Uçuştan birkaç gün önce “rezervasyonum” ekranını ve son seyahat belgesini indirin. Yolcu adı, rota, tarih, bagaj hakkı, uçuş kodu ve işleten satırını kontrol edin. Tur operatörü yalnız kendi uygulamasında belge gösteriyorsa çevrim dışı kopya isteyin; havalimanında internet veya hesap erişimi sorunu yaşanabilir.

İşleten bilgisi hiç yoksa bunu yazılı sorun. AB kuralları, rezervasyon sırasında taşıyıcının kimliği bilinmiyorsa yolcunun bilgilendirilmesini ve değişiklik halinde mümkün olan en kısa sürede haber verilmesini amaçlar. Teyit cevabı, daha sonra şirket kimliği konusunda yaşanacak uyuşmazlığı önler.

Yolculuk günü yapılan son değişiklikte yeni taşıyıcının güvenlik veya operasyon nedeniyle kabul ettiği bagaj, koltuk ve özel yardım şartları farklı olabilir. Hareket kabiliyeti kısıtlı yolcu için bildirimin yeni işleticiye aktarıldığını, özel bagajın onaylandığını ve transfer aracının uyumlu olduğunu teyit edin. Bu kontroller yalnız tazminat için değil, yolculuğun güvenle tamamlanması için de önemlidir.

Şirket kimliği değiştiğinde kişisel verilerin hangi taşıyıcıya aktarıldığını öğrenme hakkı ayrıca bulunur. Fakat acil aksama talebine gereksiz hassas veri eklemeyin. Pasaport kopyası veya sağlık belgesi yalnız gerçekten gerekli ve resmî güvenli kanal talep ettiğinde gönderilmelidir.

Freebird uçuşunuzdaki şirket ve paket sorumluluğunu ücretsiz kontrol edin.

Sık sorulan sorular

Freebird Airlines ile Freebird Airlines Europe aynı şirket mi?

Hayır. Aynı marka ailesinde olsalar da Türkiye ve Malta'da ayrı işletmeler ve AOC'ler söz konusudur. Uçuşu hangisinin yaptığı kapsam ve muhatabı değiştirebilir.

FHM uçuşu Türkiye'den AB'ye giderken EU261 kapsamına girebilir mi?

Freebird Airlines Europe'un gerçekten işlettiği ve Malta AB AOC'si altındaki bir uçuşsa evet, AB taşıyıcısı şartı karşılanabilir. Belgeyle teyit gerekir.

Tur operatörü bilet iadesi yaptıysa Freebird'e başvurulabilir mi?

Koşulları varsa sabit tazminat ve bakım giderleri ayrıca istenebilir. İadenin hangi kalemi kapattığı ve çifte tahsilat olup olmadığı açıkça gösterilmelidir.

Başka logolu uçak fiilî taşıyıcıyı değiştirir mi?

Her zaman değil. Wet lease sağlayıcısı uçak ve ekip sunarken operasyonel sorumluluk Freebird'de kalabilir. “Operated by” ve AOC bilgisi incelenmelidir.

Paket içinde iki uçuş varsa otomatik tek rezervasyon mudur?

Hayır. Aynı paket sözleşmesi havayolu bakımından iki ayrı PNR içerebilir. Organizatörün bağlantı taahhüdü ve taşıma belgeleri ayrıca incelenir.

Uçuş saati değişikliği paket şartlarında yazıyorsa hak kalmaz mı?

Hayır. Makul değişiklik hükmü emredici yolcu haklarını kaldırmaz. Değişikliğin büyüklüğü, bildirim zamanı ve sunulan seçenekler değerlendirilir.

Resmî kaynaklar

• Freebird genel şartlar ve koşullar
• Freebird iletişim
• Freebird Airlines Europe'un faaliyete başlaması
• Malta AOC sahipleri listesi
• Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği
• ABAD C-532/17 Wirth kararı