Freebird Airlines uçuş tazminatı: Türkiye-Avrupa uçuşunda kapsam

Freebird dosyasının en önemli özelliği, aynı tüketici markasının arkasında Türkiye ve Malta merkezli iki ayrı havayolu işletmesinin bulunabilmesidir. Şirketin kurumsal açıklamaları da iki havayoluyla faaliyet gösterildiğini belirtir. Bu nedenle yalnız “Freebird ile uçtum” bilgisi, rota yönünü ve tazminat rejimini seçmek için yeterli değildir.

İlk karar: FH/FHY mi, Freebird Europe mı?

Rezervasyon, biniş kartı ve uçuş günü bildirimlerinde şu bilgileri arayın:

• FH: Türkiye merkezli Freebird Airlines ile ilişkilendirilen IATA kodudur.
• FHY: Türkiye merkezli işletmenin operasyonel belgelerde görülebilen ICAO tanımlayıcısıdır.
• FHM: Freebird Airlines Europe ile ilişkilendirilen operasyonel tanımlayıcıdır.
• Hürkuş Hava Yolu Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.: Türkiye merkezli şirketin ticaret unvanıdır.
• Freebird Airlines Europe Ltd: Malta Sivil Havacılık otoritesinin AOC sahipleri listesinde yer alan AB şirketidir.

Kodlar yardımcıdır, fakat tek kanıt değildir. Tur operatörü farklı bir uçuş numarası gösterebilir veya uçak başka şirketten kiralanmış olabilir. “Operated by” satırı, yolcu hakları bildirimi ve biniş kartı birlikte okunmalıdır. Ayrıntılı kimlik testi Freebird ve Freebird Europe rehberinde bulunur.

Kapsamı yön ve şirketle eşleştirin

Aynı olay iki düzenin kapsamına girse bile aynı rahatsızlık için iki kez sabit tazminat alınacağı varsayılmamalıdır. Yapılan ödeme, mahsup ve çifte ödeme yasağı somut dosyada değerlendirilir. Buna karşılık bilet iadesi, bakım gideri ve sabit tazminat farklı hak kalemleri olabilir.

Çarter uçuşu olmak hakkı kaldırır mı?

Hayır. EU261, kamuya açık bir ücretle veya paket kapsamında seyahat eden yolcuları sırf uçuş tarifesiz olduğu için dışlamaz. SHY-YOLCU da kapsamındaki tarifeli ve tarifesiz uçuşları düzenler. Asıl sorular şunlardır:

1. Onaylanmış rezervasyon var mıydı?
2. Yolcu belirtilen sürede check-in ve kapıda hazır mıydı?
3. Uçuşu hangi şirket işletiyordu?
4. Kalkış ve varış nerelerdi?
5. Gecikme, iptal veya uçağa alınmama nedeninin somut kaydı nedir?

Tur operatörünün yolcuya ayrı e-bilet vermemesi, rezervasyonun var olmadığı anlamına gelmez. Paket sözleşmesi, voucher, yolcu listesi, biniş kartı ve bagaj etiketi taşıma ilişkisinin kanıtı olabilir. Havayolu PNR'sini organizatörden yazılı isteyin.

Gecikmede güncel Türk kuralı

Freebird'in internette erişilebilen bazı eski yolcu hakları broşürlerinde SHY-YOLCU kapsamında gecikme tazminatı bulunmadığı yazabilir. Bu ifade, 10 Aralık 2024 tarihli değişiklikten önceki durumu yansıtır. Güncel düzenleme, teknik veya operasyonel nedenle yolcunun son varış noktasına planlanandan en az üç saat geç ulaşması halinde tazminat hükümlerini devreye sokar.

Bu nedenle 2023 tarihli bir broşürdeki cümleyle 2026 dosyasını reddetmek doğru değildir. Havayolundan güncel yönetmeliğe göre yeniden inceleme isteyin. Bununla birlikte her üç saatlik gecikme otomatik ödeme değildir: nedenin teknik veya operasyonel olması, kapsam ve son varış hesabı doğrulanmalıdır. Hava, ATC veya güvenlik olayı ayrı değerlendirilir.

EU261 kapsamındaki gecikmede de son varışta en az üç saat ve olağanüstü koşul savunması önemlidir. Kapı açılış zamanını, tur otobüsünün otele varışını değil uçuş sözleşmesindeki varış noktasını esas alarak kaydedin. Otel transferindeki ek gecikme paket hizmeti bakımından ayrıca önem taşıyabilir.

İptalde üç farklı seçim

Freebird uçuşu iptal edildiğinde yolcu ile organizatörün önünde üç ayrı karar bulunabilir:

• biletin kullanılmayan kısmı için para iadesi;
• en erken fırsatta karşılaştırılabilir alternatif ulaşım;
• yolcunun tercih ettiği daha sonraki tarihte seyahat, koltuk bulunmasına bağlı olarak.

Paket turda bütün tatilin devam edip etmeyeceği dördüncü bir sorudur ve organizatörün yükümlülüklerini doğurabilir. Havayolunun yeni uçuş önermesi, kaybolan otel gecesi veya değişen paket süresi sorununu otomatik çözmez. Tersine organizatörün paket iadesi yapması da koşulları oluşmuş sabit uçuş tazminatını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

İptalin ne zaman bildirildiğini kanıtlayın. E-posta tur operatörüne daha erken gönderilmiş, yolcuya daha geç iletilmiş olabilir. EU261'de 14 gün ve sunulan alternatifin saatleri sabit tazminat açısından kritiktir. Bildirimin alındığı saat, gönderen adres ve ekli yeni program saklanmalıdır.

Tutar nasıl hesaplanır?

EU261 kapsamındaki temel tutarlar mesafeye göre 250, 400 veya 600 EUR'dur. Türkiye ile Avrupa'daki birçok tatil rotası 1.500-3.500 km kategorisinde olabilir; yine de havalimanı çifti ölçülmeden 400 EUR kesin denemez. Tek rezervasyondaki daha uzak son varış ve alternatif uçuşun varış saati sonucu değiştirebilir.

SHY-YOLCU dış hat tutarları da mesafe bantlarıyla bağlantılıdır ve ödeme günü TCMB döviz satış kuru önem taşıyabilir. İç hat için ayrı temel tutar bulunur. Tazminat kişi başına hesaplanır; paket fiyatının iki kişi için tek faturada olması sonucu değiştirmez. Koltuksuz ücretsiz bebek veya kamuya açık olmayan ücretsiz taşıma ayrıca incelenir.

Bekleme sırasında bakım

Tazminat nedeni tartışmalı olsa bile uzun beklemede yiyecek-içecek, iletişim, gerektiğinde otel ve transfer hakkı doğabilir. Çarter istasyonunda Freebird masası yerine tur operatörü temsilcisi yardım sunabilir. Hizmeti kimin organize ettiği değil, yolcunun makul ihtiyacının karşılanıp karşılanmadığı önemlidir.

Yardım sunulmadıysa temsilciye yazılı veya mesajla talep gönderin. Kendi çözümünüzü üretirken lüks olmayan, bekleme süresine uygun tercihler yapın. Otel faturasında yolcu adı ve tarih, taksi fişinde rota, yemek fişinde ürünler görünmelidir. Organizatör ücretsiz otel sağladıysa aynı konaklama için Freebird'den ikinci ödeme istenmez; ancak sunulmayan diğer kalemler ayrıdır.

Başvuru için kontrol listesi

Freebird'e yazmadan önce dosyayı şu sırada hazırlayın:

• paket veya uçuş rezervasyonu ve havayolu PNR'si;
• biniş kartı, bagaj etiketi ve “operated by” bilgisi;
• FH/FHY ya da Freebird Europe kimliğini gösteren belge;
• planlanan ve gerçek zaman çizelgesi;
• iptal ya da gecikme bildirimi;
• son varış gecikmesi ve varsa bağlantı;
• tazminat, iade ve giderlerin ayrı hesabı;
• tur operatörüyle yazışmalar ve verilen yardım;
• banka bilgileri ile her yolcu için yetki.

Türkiye merkezli Freebird için şirketin müşteri ilişkileri formu veya resmî e-posta kanalı kullanılabilir. Freebird Europe işleteniyse başvuruda Malta şirketinin tam adını açıkça yazın ve kullanılan formun doğru tüzel kişiye ulaştığını teyit edin. Yanlış şirkete gönderilen talep için yönlendirme cevabını saklayın.

Üç örnekle şirket ve yön farkı

Örnek 1: Leipzig-Antalya iptali. Uçuşu Türkiye merkezli Freebird işletmiş ve iptal kalkıştan bir gün önce bildirilmiş olsun. Avrupa kalkışı nedeniyle EU261 taşıyıcının Türk şirketi olmasına rağmen uygulanabilir. Yolcu en erken alternatif veya iade seçimini yapar; iptal olağanüstü koşuldan kaynaklanmıyorsa kişi başı sabit tazminat ayrıca gündeme gelir. Tur operatörünün oteli bir gün kaydırması, havayolunun uçuş talebini tek başına kapatmaz.

Örnek 2: Antalya-Berlin operasyonel gecikmesi. Biniş kartında FH ve işleten olarak Hürkuş şirketi görünüyorsa Türkiye çıkışında EU261 kural olarak uygulanmaz. Son varış gecikmesi üç saat kırk dakika ve neden ekip planlamasıysa güncel SHY-YOLCU tazminatı incelenir. Eski broşürde “gecikme tazminatı yoktur” cümlesi bulunması 2024 sonrası uçuşu belirlemez.

Örnek 3: Dalaman-Viyana ve FHM. Rezervasyon ile yolcu hakları bildirimi Freebird Airlines Europe Ltd'yi işleten olarak gösteriyorsa, Malta merkezli AB taşıyıcısının Türkiye'den AB'ye uçuşu EU261 kapsamına girebilir. Türkiye kalkışı nedeniyle SHY-YOLCU da ilgili olabilir. Yolcu iki kez sabit ödeme istemek yerine iki düzenin kapsamını bildirir, şirketten hangi temelde karar verdiğini ve varsa önceki ödemenin nasıl mahsup edildiğini sorar.

Bu örnekler uçuş numarasına dayalı kalıcı rota iddiası değildir. Mevsimsel çarter programı değişebilir. Her dosyada uçuş tarihindeki bilet, işleten ve yön yeniden doğrulanmalıdır.

Uçağa alınmama ve gönüllülük

Çarter kontuarında koltuk yetersizliği varsa şirket önce gönüllü arayabilir. Yolcu belirli menfaat karşılığında gönüllü olmayı kabul ederse bu anlaşmanın yeni uçuş, konaklama ve ödeme şartlarını yazılı almalıdır. Gönüllü anlaşması ile irade dışı uçağa alınmama aynı tazminat yolunu doğurmaz.

Geçerli rezervasyonla zamanında check-in ve kapıda hazır olan yolcu kendi isteği dışında alınmadıysa yazılı tutanak isteyin. Sebebin fazla rezervasyon, daha küçük uçak, ağırlık dengesi veya belge sorunu olarak kaydedilmesi sonucu etkiler. Pasaport ya da vize eksikliği taşıyıcının fazla rezervasyon sorumluluğuyla karıştırılmamalıdır.

Uçağa alınmayan yolcuya yalnız sonraki uçuş değil, bekleme süresine uygun bakım da sunulmalıdır. Teklif edilen gönüllülük kuponunun para tazminatına göre değerini, geçerlilik süresini ve paket transferine etkisini karşılaştırın. Tutanakta “gönüllü” yazıyorsa fakat yolcu seçim yapmadan zorla listeden çıkarıldıysa olayın nasıl geliştiğini aynı gün yazılı bildirin.

Grup rezervasyonunda her yolcunun kabulü ayrı kaydedilmelidir; bir kişinin gönüllü olması diğer aile üyelerinin de haklarından vazgeçtiği anlamına gelmez.

Freebird uçuşunuzun işletenini ve tazminat kapsamını ücretsiz kontrol edin.

Sık sorulan sorular

Freebird çarter uçuşunda tazminat alınabilir mi?

Evet. Çarter veya paket kapsamında olmak EU261 ve SHY-YOLCU haklarını tek başına kaldırmaz. Yön, fiilî taşıyıcı, aksama türü ve neden incelenir.

Antalya'dan Almanya'ya FH uçuşu EU261'e girer mi?

Türkiye merkezli Freebird Airlines işletiyorsa EU261 kural olarak uygulanmaz; SHY-YOLCU değerlendirilir. Uçuşu Malta merkezli Freebird Airlines Europe gerçekten işletiyorsa EU261 mümkün olabilir.

FHM kodu neden önemlidir?

FHM, Freebird Airlines Europe'un operasyonel tanımlayıcısıdır ve Malta merkezli farklı bir işleticiye işaret edebilir. Bilet ve “operated by” bilgisiyle doğrulanmalıdır.

Eski broşürde gecikme tazminatı yok yazıyorsa talep reddedilir mi?

Hayır. 10 Aralık 2024 değişikliği teknik veya operasyonel nedenle üç saatlik son varış gecikmesi için yeni açık düzenleme getirdi. Uçuş tarihindeki güncel hukuk uygulanmalıdır.

Tur operatörü yeni uçuş verdiğinde sabit tazminat biter mi?

Otomatik olarak bitmez. Bildirim tarihi, yeni uçuşun saatleri, gerçek son varış ve aksama nedeni incelenir. Yeni ulaşım ile sabit tazminat farklı haklardır.

Aynı olay için EU261 ve SHY-YOLCU'dan iki ödeme alınır mı?

Aynı rahatsızlık için çifte sabit ödeme varsayılmamalıdır. Hangi düzenin uygulanacağı ve önceki ödemenin mahsup edilip edilmeyeceği somut dosyada belirlenir.

Resmî kaynaklar

• Freebird yolcu hakları
• Freebird iletişim
• Malta AOC sahipleri listesi
• SHY-YOLCU Yönetmeliği
• 10 Aralık 2024 SHY-YOLCU değişikliği
• AB 261/2004 sayılı Tüzük