THY codeshare ve AJet uçuşunda tazminatı kim öder?

Bu ayrım yalnızca formun hangi şirkete gönderileceğini belirlemez. Türkiye'den Almanya'ya başlayan bir uçuşu THY işletiyorsa EU261 sırf Almanya'ya varış nedeniyle uygulanmaz; aynı bölümü bir AB havayolu fiilen işletiyorsa sonuç değişebilir. AJet'i, Lufthansa'yı veya başka bir ortağı otomatik olarak THY'nin bir uçuş adı gibi değerlendirmeyin.

İşleten taşıyıcı bilgileri ve resmî sayfalar 15 Eylül 2026 tarihinde kontrol edilmiştir. Uçuş ortaklıkları değişebildiği için kendi rezervasyonunuzdaki her bölümü ayrıca doğrulayın.

Tek bilette üç farklı rol olabilir

Örneğin THY sitesinden alınmış, TK kodlu bir biletin belirli bölümünde “operated by Lufthansa” yazabilir. Ödeme Turkish Airlines'a yapılmış olsa da gecikmeyi yaşayan bölümün EU261 muhatabı Lufthansa olabilir. Tersine, başka bir havayolunun koduyla satılan ancak THY tarafından işletilen uçuşta sabit tazminat THY'ye yöneltilebilir.

Bilet iadesinde satıcının rolü devam edebilir. Bu nedenle “fiilî taşıyıcı sorumludur” cümlesini bütün uyuşmazlıklara uygulamayın: ödeme tahsilatı, gönüllü değişiklik, tur paketi, ek hizmet veya seyahat acentesinin kendi taahhüdü farklı bir muhatap doğurabilir.

İşleten havayolunu beş belgeden bulun

Tek bir ekran görüntüsüne güvenmek yerine aşağıdaki kayıtları karşılaştırın:

1. Rezervasyon onayı: Her uçuş satırının altında küçük harfle yazılan “operated by” bilgisini arayın.
2. E-bilet makbuzu: Pazarlama kodunun yanında işletmeci veya “carrier” açıklaması bulunabilir.
3. Check-in ve biniş kartı: Check-in'i hangi şirketin açtığını ve kartta hangi işletmecinin gösterildiğini kaydedin.
4. Aksaklık mesajı: İptal, kapı değişikliği veya yeni uçuş bildirimini gönderen taraf bazen işletmeciyi açıkça belirtir.
5. Havalimanı kaydı: Kalkış ekranı, kapı duyurusu ve bagaj raporu olay günündeki fiilî operasyonu destekleyebilir.

Uçak gövdesindeki marka tek başına kesin sonuç vermez. Ortak boyama, kiralık uçak veya başka şirketten alınan uçak-ekip hizmeti görülebilir. Aynı PNR'daki her bölümün işletmecisini ayrı yazın; ilk uçuşu THY, devamını ortak havayolu yapabilir.

Uçuş yönü ile şirket statüsü birlikte okunur

Türk Hava Yolları ve AJet, AB ya da Birleşik Krallık taşıyıcısı değildir. EU261 açısından bu özellik, AB dışından başlayan dönüş uçuşlarında önemlidir.

Tablo bir tazminat garantisi değildir. Kapsamdan sonra gecikme veya iptal şartı, bildirim zamanı, son varış, neden ve makul önlemler ayrıca incelenir. Aynı rahatsızlık için iki düzenlemeden iki kez sabit ödeme varsayılmaz.

Türkiye-Avrupa yönlerinde EU261 ile SHY-YOLCU ayrımını görün.

AJet, THY bileti üzerinde görünse de ayrı kontrol edilir

AJet adı rezervasyonda işletmeci olarak yer alıyorsa, uçuşu doğrudan Turkish Airlines gerçekleştirmiş gibi başvuru yapmak doğru olmayabilir. THY ve AJet aynı satış ekosisteminde veya bağlantılı bir yolculukta görünebilir; bu durum onları yolcu hakları bakımından tek fiilî taşıyıcıya dönüştürmez. Özellikle eski AnadoluJet kaydı, yeni AJet markası veya sonradan değiştirilen uçuş nedeniyle belgelerde farklı adlar varsa olay tarihindeki işletmeciyi esas alın.

Şu ayrımı yapın:

• TK kodlu ve “operated by AJet” bölüm;
• AJet koduyla düzenlenmiş ve AJet tarafından işletilen bölüm;
• THY tarafından gerçekten işletilen ana hat bölümü;
• aksaklıktan sonra THY veya AJet'e aktarılan yeni uçuş.

İlk iptalden sorumlu işletmeci ile sizi sonradan taşıyan şirket aynı olmak zorunda değildir. Yeni uçuşun biniş kartını ilk rezervasyonun yerine koymayın; ikisini de saklayın.

Codeshare neden başvuru adresini değiştirebilir?

Turkish Airlines'ın resmî codeshare açıklaması, işleten taşıyıcının rezervasyon sırasında uçuşun yanında, onay e-postasında ve check-in aşamasında gösterildiğini belirtir. Ayrıca ortak uçuşta bagaj, koltuk, ek hizmet ve operasyon kuralları işletmeciye göre farklılaşabilir.

EU261, yolcuyla sözleşmesi bulunan taşıyıcı adına veya onunla anlaşarak uçuşu gerçekleştiren işletmeyi “operating air carrier” olarak ele alır. Bu nedenle uçuşu satan marka yerine operasyonu üstlenen şirket temel muhatap olur. AB dışından başlayan bir yolculukta bu şirketin AB taşıyıcısı olup olmadığı kapsamı belirleyebilir.

Örnek: İstanbul-Münih, TK kodu ve Lufthansa işletmesi. Uçuş gerçekten Lufthansa tarafından icra ediliyorsa, AB taşıyıcısının üçüncü ülkeden AB'ye yaptığı uçuş EU261 kapsamına girebilir. Talebi yalnızca bileti satan THY'ye gönderip gelen kapsam dışı cevabıyla yetinmeyin.

Örnek: Münih-İstanbul, Lufthansa kodu ve THY işletmesi. Kalkış AB içinde olduğu için THY'nin AB şirketi olmaması kapsamı engellemez. Sorunlu bölümü THY icra etmişse tazminat muhatabı THY olabilir.

Wet lease dosyasında logo yerine operasyon sorumluluğuna bakın

Wet lease, uçağın mürettebat, bakım ve sigortayla birlikte başka bir şirketten sağlanmasıdır. Yolcu, uçaktaki farklı logoyu görüp tazminatı otomatik olarak kiraya veren şirkete yöneltebilir. Ancak ABAD'ın C-532/17 sayılı Wirth kararına göre, sadece uçak ve ekip sağlayan fakat uçuşun operasyonel sorumluluğunu üstlenmeyen şirket EU261 anlamında fiilî taşıyıcı sayılmayabilir.

Bu olaylarda şu verileri talep edin:

• uçuşu tarifeye koyan ve gerçekleştirmeye karar veren şirket;
• kalkış ve varış saatleri üzerinde operasyonel sorumluluk;
• yolcuya gönderilen işletmeci bildirimi;
• biniş kartında ve havalimanı ekranında görünen taşıyıcı;
• iptal veya yeniden yönlendirme kararını veren taraf.

Kuru kiralama, wet lease ve codeshare aynı işlem değildir. Sözleşme ayrıntılarını görmeden yalnız uçak tescilinden sonuç çıkarmayın.

Tek PNR, bütün şirketleri tek borçlu yapmaz

Paris-İstanbul-Bakü yolculuğunun tek PNR'da olması, son varış gecikmesini bütün yolculuk üzerinden değerlendirmeye yardımcı olabilir. Bununla birlikte her uçuş bölümünü farklı şirket işletiyorsa hangi olayın bağlantıyı bozduğu ve hangi taşıyıcının sorumlu olduğu belirlenmelidir.

Paris'ten kalkan THY bölümü geç gelip İstanbul-Bakü bağlantısını kaçırttıysa, EU261 kapsamındaki son varış gecikmesi THY'ye karşı gündeme gelebilir. İlk uçuş zamanında olduğu hâlde partnerin İstanbul-Bakü bölümünü iptal etmesi durumunda ise ikinci işletmeci ve o bölümün hukuki kapsamı incelenir. Tek bilet yeniden yönlendirme ve bakım yükümlülüklerini güçlendirebilir; fakat her şirketi her olaydan müştereken sorumlu ilan etmek doğru değildir.

Ayrı PNR'larda bağlantı koruması daha zayıftır. Birinci uçuşun gecikmesi ikinci bileti yakamamanıza yol açsa da iki sözleşme otomatik olarak tek son varış hesabına dönüşmez. Acentenin self-transfer koruması varsa ayrıca şartlarını kaydedin.

İstanbul'da kaçırılan bağlantı için tek rezervasyon testini uygulayın.

Yanlış şirkete başvurduysanız dosyayı nasıl düzeltirsiniz?

Önce ilk başvurunun ve yanıtın kopyasını saklayın. Doğru olduğunu düşündüğünüz işletmeciye yeni başvuruda:

• PNR ve e-bilet numarasını;
• sorunlu bölümün tarihini ve rotasını;
• “operated by” bilgisinin bulunduğu belgeyi;
• planlanan ve gerçek son varışı;
• daha önce yanlış tarafa yaptığınız başvuru tarihini;
• ayrı ayrı talep ettiğiniz tazminat, iade ve giderleri sunun.

Yanlış şirketin sadece “biz işletmedik” demesi hâlinde, elindeki kayda göre işletmecinin kim olduğunu ve başvuruyu aktarıp aktarmadığını sorun. Yine de zamanaşımının durduğunu varsaymayın; doğru muhataba gecikmeden yazın.

İade gerekiyorsa fiilî taşıyıcı ile bilet düzenleyen taraf arasında görev paylaşımı çıkabilir. Bilet THY stokunda düzenlenmiş, uçuş ortak tarafından işletilmiş ve kullanılmamışsa operasyonel hakla ödeme işlemini ayrı kanallarda takip etmek gerekebilir.

Başvuru paketinde şirket zincirini görünür yapın

Uzun açıklama yerine bir segment tablosu eklemek değerlendirmeyi kolaylaştırır:

Ardından hukuki sonucu tek paragrafta kurun: neden bu işletmeci, neden bu uçuş yönü ve neden bu son varış. Şirket adlarını tahmin ederek doldurmayın. Uçuş numarası sonradan değiştiyse ilk ve yeni kayıtları birlikte gösterin.

THY formu için belgeleri düzenleyin.

Mil bileti ve tur paketi muhatabı değiştirir mi?

Miles&Smiles ile alınan bilet, kapsam içindeyse fiilî taşıyıcı testini ortadan kaldırmaz. EU261 ticari sadakat programıyla düzenlenen ödül biletlerini kapsar. Milleri hangi programın tahsil ettiği, uçuşu kimin işlettiğinden farklı bir sorudur. Mil iadesi program kurallarıyla, sabit tazminat ise uygulanabilir yolcu hakkıyla değerlendirilir.

Paket turda organizatör konaklama ve paketin gereği gibi ifası bakımından ayrıca sorumlu olabilir. Buna rağmen uçuş aksaklığı için EU261 başvurusu yine fiilî taşıyıcıya yönelir. Aynı zarar kalemini hem organizatörden hem havayolundan iki kez tahsil edemezsiniz.

Değişen AB kuralları hakkında tarih notu

Temmuz 2026'da kabul edilen yolcu hakları reformu henüz uygulanmaya başlamamıştır. Mevcut dosyada gelecekteki dokuz aylık talep bildirim süresini bugünkü kural gibi kullanmayın. İşleten taşıyıcı kavramı da yalnızca yeni reformun ürünü değildir; mevcut EU261 ve ABAD içtihadı bugün için temel alınır.

Uçuş ortaklıkları ve şirket rolleri ise hukuktan daha hızlı değişebilir. Bu nedenle bu sayfadaki örnekleri güncel sefer garantisi olarak değil, kendi belgenizi nasıl okuyacağınızı gösteren yöntem olarak kullanın.

Uçuşunuzdaki doğru taşıyıcıyı belirleyerek uygunluğu kontrol edin

Sık sorulan sorular

TK uçuş numarası varsa tazminatı her zaman Turkish Airlines mı öder?

Hayır. TK pazarlama kodu olabilir. Rezervasyon, e-bilet ve biniş kartındaki “operated by” satırını kontrol ederek sorunlu bölümü fiilen işleten şirketi belirleyin.

AJet uçuşu THY sitesinden satın alındıysa başvuru kime yapılır?

Sabit aksaklık tazminatında temel muhatap genellikle AJet olarak gösterilen fiilî taşıyıcıdır. Bilet tahsilatı veya iade işlemi için satış kanalı ayrıca rol oynayabilir; iki konuyu aynı kabul etmeyin.

Türkiye'den Almanya'ya Lufthansa'nın işlettiği TK kodlu uçuş EU261'e girer mi?

Uçuş gerçekten AB taşıyıcısı Lufthansa tarafından işletiliyorsa, üçüncü ülkeden AB'ye dönüşte EU261 kapsamı mümkün olabilir. Biletteki kod yerine işletmeciyi ve tek rezervasyondaki güzergâhı doğrulayın.

Codeshare uçuşta check-in yaptığım havayolu kesin fiilî taşıyıcı mıdır?

Çoğu zaman önemli bir göstergedir, ancak tek başına kesin olmayabilir. Rezervasyon onayı, e-bilet, biniş kartı, aksaklık mesajı ve havalimanı kaydını birlikte okuyun.

Wet lease uçağının üzerindeki şirket tazminattan sorumlu olur mu?

Her zaman değil. Uçak ve mürettebatı sağlayan şirket operasyonel sorumluluğu üstlenmemiş olabilir. ABAD'ın Wirth kararındaki işletme sorumluluğu testi ve yolcu belgeleri birlikte incelenmelidir.

Tek rezervasyonda iki taşıyıcı varsa son varış gecikmesi nasıl ele alınır?

Son varış tek bilet üzerinden ölçülebilir, fakat bağlantıyı bozan olayın hangi bölümde oluştuğu ve o bölümü hangi şirketin işlettiği belirlenir. Her taşıyıcı otomatik olarak bütün gecikmeden sorumlu olmaz.

Bileti acente düzenlediyse tazminat acenteden mi istenir?

Genellikle uçuş aksaklığı tazminatı fiilî taşıyıcıdan istenir. Acente, ödeme, gönüllü değişiklik, yanlış bilgilendirme veya kendi bağlantı garantisi bakımından ayrı sorumluluk taşıyabilir.

Resmî kaynaklar

• Turkish Airlines: codeshare ortak uçuş bilgileri
• Turkish Airlines: ortak uçuşta diğer düzenlemeler
• Turkish Airlines: AJet hakkında bilgiler
• Turkish Airlines: yolcu hakları
• EUR-Lex: (AT) 261/2004 sayılı Tüzük
• EUR-Lex: C-532/17 Wirth kararı özeti
• SHGM: yolcular için haklar ve başvuru yolu
• Birleşik Krallık CAA: gecikme ve iptal hakları