Tailwind uçuşlarında EU261, UK261 ve SHY hangi rotalarda uygulanır?
Tailwind dosyalarında en yaygın hata, varış ülkesinin tek başına koruma sağladığını düşünmektir. Tailwind Havayolları A.Ş. Türkiye ruhsatlı bir şirkettir; bu nedenle AB veya Birleşik Krallık dışından bu bölgelere yaptığı dönüş seferlerinde taşıyıcının statüsü sonucu değiştirebilir. Buna karşılık AB'den ya da Birleşik Krallık'tan kalkış, taşıyıcının Türk olmasına rağmen ilgili 261 düzenlemesini gündeme getirir. Türkiye'ye veya Türkiye'den Tailwind uçuşlarında SHY-YOLCU ayrıca değerlendirilir. Charter niteliği, koltuğun tur paketi içinde olması veya uçuş numarasının sonradan değişmesi kapsam testini ortadan kaldırmaz; gerçek operasyonu ve her uçuş yönünü ayrı okumak gerekir.
Ücretsiz kontrol
2 dakika içinde EU261 claim ihtimalini kontrol edin
Rota, tarih ve uçuş problemini girin. Avrupa-Türkiye uçuşunuzun EU Regulation 261/2004 kapsamında tazminata uygun olup olmadığını kontrol ederiz.
Adım 1 / 7 | %14 tamamlandı
Rötar yapan veya iptal edilen bir uçuş için 600 €'ya kadar geri alın. Sadece tazminatınızı aldığınızda ödeme yaparsınız.
Uçuşunuzu en iyi tanımlayan durumu seçin:
Kapsam incelemesi yapılırken yolcunun ikametgâhı veya vatandaşlığı genellikle ilk belirleyici değildir; uçuşun coğrafyası ve taşıyıcının statüsü öne çıkar. Türkiye'de yaşayan bir yolcu Berlin'den Tailwind ile kalktığında EU261 testine girebilir, AB vatandaşı bir yolcu Antalya'dan Berlin'e aynı Türk taşıyıcıyla geldiğinde ise yalnızca pasaportu nedeniyle Avrupa kapsamı kazanmaz. Kod paylaşımı veya tur operatörü numarası da fiilî operasyonun yerini tutmaz. Bir seyahatte başka şirket tarafından işletilen bağlantı varsa her kuponun taşıyıcısı ayrı yazılmalıdır. SHY bakımından Tailwind'in Türk şirketi olması güçlü bir bağlantıdır, fakat olay türü ve uçuş yönü yine metindeki şartlarla karşılaştırılır. UK261 için de Birleşik Krallık kalkışı ile Birleşik Krallık'a geliş farklıdır. Bu yaklaşım, önce para tablosuna bakıp sonra kapsam arama hatasını tersine çevirir: önce hangi normun uygulanabildiği belirlenir, daha sonra o normun süre, neden ve tutar şartları test edilir.
Kapsam sonucunu kısa bir cümleyle özetlemek yararlıdır: 'Bu segment AB'den kalktığı için EU261 incelenir' veya 'Bu dönüşü Türk Tailwind işlettiği için yalnızca AB'ye varış yeterli değildir.' Ardından istisnalar ve ikinci düzenleme eklenir. Böyle yazıldığında kurum, rota ile taşıyıcı statüsünü hemen görebilir. Belirsiz bir kod varsa kapsam kararı ertelenir ve önce Tailwind ya da tur operatöründen hukuki işletmeci teyidi alınır.
Kapsam tablosuna yalnızca ülkeler değil, özel coğrafi statüler de doğru girilmelidir. Havalimanının ticari adında bir Avrupa şehri geçmesi, hukuken EU261 alanında bulunduğunu garanti etmez; bağlantının ilk kalkış noktası da tek bilet yapısında sonucu etkileyebilir. Kod paylaşımı görülüyorsa pazarlayan numara ile operasyon numarası yan yana yazılır. Rezervasyon değişmişse ilk ve son taşıyıcı kayıtları birlikte tutulur. Böylece yolcu, başvuru sırasında gördüğü son logoyu geçmişte bütün segmentleri işletmiş gibi kabul etmez. Özellikle charter uçuşlarında bilet yerine voucher kullanılması kapsam analizini ortadan kaldırmaz; ücretsiz veya halka doğrudan sunulmayan özel tarifeler gibi sınırlı istisnalar ayrıca kontrol edilir.
Bir seyahatte farklı yönler farklı başvuru yolları yaratabilir. Varşova-Antalya-Tiflis yolculuğu tek biletse ilk AB kalkışı ve nihai hedef bağlantı kurallarına göre incelenir; Antalya'da kendi kendine transfer varsa Tailwind sözleşmesinin bittiği yer değişebilir. Antalya-Londra-Amsterdam dönüşünde ilk segment TWI, ikinci segment başka bir taşıyıcı olabilir. Her kuponun operatörü ve yolcunun hangi noktaya kadar korunan rezervasyona sahip olduğu yazılmadan “Avrupa'ya dönüş” ifadesi yeterli değildir. Aynı nedenle aktarmanın kaçırılması, ilk segment için SHY ile sonraki segment için UK261 veya EU261 tartışmasını otomatik olarak tek dosyada birleştirmez.
Yetkili makam seçimi de kapsam sonucundan türetilir. AB'den kalkan uçuşta ilgili ulusal uygulama organı, Birleşik Krallık dosyasında uygun ADR veya sivil havacılık yolu, Türkiye bağlantısında SHGM süreci araştırılabilir. Makama gitmeden önce taşıyıcıya gerekli başvurunun yapılıp yapılmadığı ve cevap süresi kontrol edilir. Bir makamın ticari tazminatı doğrudan tahsil edip etmediği ile düzenlemeye uyumu denetlemesi aynı görev değildir. Yolcu bu ayrımı bilerek beklentisini belirler, zamanaşımı için ulusal kuralları ayrıca inceler ve yalnızca yanlış kuruma gönderilmiş bir dosyanın aylarca beklemesine izin vermez.
EU261 için ilk soru uçuşun nereden kalktığıdır
AB kapsamındaki bir havalimanından kalkan Tailwind seferi, yolcunun uyruğundan ve biletin paket içinde satılmasından bağımsız olarak EU261 incelemesine girer. Türkiye veya başka bir üçüncü ülkeden AB'ye gelen uçuşta ise düzenleme yalnızca Birlik taşıyıcısının işlettiği seferleri kapsar. Tailwind Türk şirketi olduğundan yalnızca AB'ye iniş, dönüş uçuşuna Avrupa koruması sağlamaz.
UK261 gidiş ve dönüşte aynı sonucu vermez
Birleşik Krallık'tan kalkan Tailwind uçuşunda UK261 kapsamı bulunabilir. Türkiye'den Birleşik Krallık'a gelişte ise taşıyıcının Birleşik Krallık ya da AB taşıyıcısı olması şartı önemlidir; Tailwind bu statülerden birine sahip değildir. Gidiş ve dönüş aynı rezervasyon numarasında olsa bile iki segment ayrı kalkış noktaları üzerinden test edilir.
SHY-YOLCU Türk taşıyıcının iki yönünü de kapsayabilir
SHY-YOLCU, Türk taşıyıcılarının Türkiye'den ve Türkiye'ye yaptığı tarifeli veya tarifesiz uçuşlara uygulanır. Tailwind'in TR 022 ruhsatı bu kimliğin doğrulanmasında temel kaynaktır. Türkiye içinde yapılan seferler ile Türkiye-Avrupa charterları aynı tutar tablosunu kullanmayabilir; iç hat ve dış hat ayrımı ayrıca kaydedilmelidir.
Charter ve paket tur ibareleri yolcu haklarını silmez
Tailwind doğrudan bilet satmadığını ve tur operatörleri için charter uçtuğunu açıklamaktadır. Bu ticari model, kapsam şartlarını karşılayan yolcunun EU261, UK261 veya SHY haklarından vazgeçtiği anlamına gelmez. Ancak rezervasyon belgesinin tur şirketinden gelmesi, fiilî taşıyıcının adı ile paket organizatörünün sorumluluğunu ayırmayı daha önemli hâle getirir.
Wet lease durumunda uçağın sahibi tek ölçüt değildir
Bir uçak başka şirketten mürettebatıyla kiralanmış olabilir. ABAD'ın wet lease kararında fiilî taşıyıcı belirlenirken uçuşu yolculara karşı operasyonel olarak üstlenen şirketin rolü önem taşır; yalnızca uçağın üzerindeki boya ya da tescil sahibi yeterli değildir. Bilet, uçuş numarası, 'operated by' ibaresi ve havalimanı kayıtları birlikte okunmalıdır.
Tek rezervasyondaki bağlantılar kapsamı genişletebilir ama otomatik değildir
AB'den başlayan ve tek taşıma sözleşmesiyle üçüncü ülkedeki nihai destinasyona uzanan yolculukta ilk kalkış, bütün bağlantı değerlendirmesi açısından önemli olabilir. Buna karşılık bağımsız iki bilette ikinci uçuş ayrı bir sözleşmedir. Tailwind segmentinin önceki veya sonraki başka hava yolu seferiyle aynı dosyada bulunması, bilet yapısı görülmeden tek düzenleme sonucuna bağlanmamalıdır.
Örnek rota matrisi: Berlin-Antalya ve Antalya-Berlin
Berlin-Antalya Tailwind uçuşu AB'den kalktığı için EU261, Türk taşıyıcıyla Türkiye'ye gittiği için SHY bağlantısı taşıyabilir. Antalya-Berlin dönüşünde Tailwind'in AB taşıyıcısı olmaması EU261'in yalnızca varışa dayanmasını engeller; SHY ise Türk taşıyıcının Türkiye'den kalkışı nedeniyle incelenir. Aynı yolcu iki yönde farklı hukuki tabloyla karşılaşabilir.
Kesişen kurallar çift ödeme anlamına gelmez
Bir uçuş aynı anda birden fazla düzenlemenin coğrafi şartlarına temas edebilir. Yolcu en etkili başvuru yolunu ve tutarı karşılaştırabilir, fakat aynı gecikme için alınan standart ödeme ikinci sistemde yok sayılmaz. Bilet iadesi, bakım masrafı veya bagaj zararı farklı menfaatleri karşıladığı ölçüde ayrıca hesaplanabilir.
Kapsam tablosuna dört zorunlu alan ekleyin
Her segment için kalkış havalimanı, varış havalimanı, fiilî taşıyıcının hukuki adı ve rezervasyon yapısı yazılmalıdır. Ardından olay türü ile nihai sonuç eklenir. Bu tablo, yalnızca 'Tailwind Avrupa uçuşu' ifadesine dayanan hatalı genellemeyi önler ve doğru kurumun seçilmesini kolaylaştırır.
Tailwind rotaları için kapsam matrisi hazırlamak
Kapsam matrisi, para hesabından önce tamamlanan kısa ama belirleyici bir çalışmadır. Satırlara her uçuş segmenti, sütunlara kalkış bölgesi, varış bölgesi, fiilî taşıyıcının ülkesi, rezervasyon yapısı ve olası düzenleme yazılır. Tailwind için Türk AOC'si TR 022 ve TWI kodu şirket statüsünü doğrular. Matris, Berlin-Antalya çıkışında EU261'i; Antalya-Berlin dönüşünde ise yalnızca varış nedeniyle EU261 kurulamayacağını hemen görünür kılar. Aynı çift yönlü biletin iki farklı sonucu olması bir çelişki değildir, çünkü mevzuatın tersi yöndeki uçuşa otomatik taşınması söz konusu değildir.
Birleşik Krallık sütunu ayrıca tutulmalıdır. Manchester'dan Türkiye'ye kalkış UK261 bakımından Tailwind'in Türk olmasına rağmen incelenir. Türkiye'den Manchester'a gelişte ise Tailwind ne Birleşik Krallık ne de AB taşıyıcısıdır; bu nedenle yalnızca destinasyon yeterli değildir. Yolcunun vatandaşlığı, paketi hangi ülkeden aldığı veya ödemenin hangi para biriminde yapıldığı bu temel yön testinin yerini tutmaz. Bağlantılı tek bilet varsa ilk kalkış ve nihai destinasyon ilişkisi ayrıca analiz edilir; iki bağımsız bilette her sözleşme ayrı satır olur.
SHY sütununda Tailwind'in Türk taşıyıcı olması merkezi önemdedir. Türkiye'den ve Türkiye'ye yapılan tarifeli ya da tarifesiz yolcu seferleri düzenlemenin metniyle karşılaştırılır. İç hat ve dış hat ayrımı, ödeme kademeleri ile bazı hizmet sonuçlarını etkileyebilir. Bir segment hem AB'den kalkıp hem Türk taşıyıcıyla Türkiye'ye gittiği için EU261 ve SHY ile temas edebilir. Bu temas, yolcuya aynı gecikme için iki kez standart ödeme sağlamaz; hangi başvuru yolunun daha uygun olduğu ve alınan miktarın mahsup edilmesi gerekir.
Son dakika işletmeci değişikliği matrisi yeniden açar. Voucher Tailwind'i gösterirken uçuşu AB ruhsatlı başka bir şirket gerçekleştirmişse dönüş yönündeki kapsam sonucu değişebilir. Wet lease durumunda yalnızca uçağın sahibi değil, uçuşu yolculara karşı operasyonel olarak üstlenen şirket belirlenir. Yolcu, belirsiz durumda para istemeden önce tam hukuki adı ve AOC'yi sorar. Kapsamın bu şekilde belgelendirilmesi, tazminat reddinin yanlış bir şirket veya yanlış yön üzerinden verilmesini önler ve sonraki olay analizine sağlam bir başlangıç sunar.
Tailwind için EU261, UK261 ve SHY kapsamı dosyasını tamamlayan rehberler
- Sonraki kontrol için: Tailwind tazminat tutarı ve mesafe hesabı
- Ayrı hesaplama gerektiğinde: Tailwind fiilî taşıyıcı ve charter operasyonu
- Dosyanın tamamlayıcı bölümü olarak: Tailwind uçağa kabul edilmeme ve overbooking
Sık sorulan sorular
Tailwind'in Türkiye'den AB'ye uçuşu EU261 kapsamında mı?
Yalnızca AB'ye varması yeterli değildir; Tailwind Birlik taşıyıcısı değildir. Türkiye bağlantısı nedeniyle SHY-YOLCU ayrıca incelenmelidir.
AB'den Türkiye'ye Tailwind charterı EU261'e girer mi?
Evet, AB kapsamındaki kalkış noktası taşıyıcının Türk olmasına rağmen EU261 incelemesini başlatır. Charter veya paket satış bu sonucu kaldırmaz.
Londra'dan Antalya'ya Tailwind uçuşunda hangi kural önemlidir?
Birleşik Krallık kalkışı UK261'i, Türk taşıyıcının Türkiye yönü ise SHY'yi gündeme getirebilir. Aynı zaman kaybı için çift standart ödeme istenmez.
Aynı PNR'daki gidiş ve dönüş birlikte mi değerlendirilir?
Her segmentin kalkış yeri ve fiilî taşıyıcısı ayrı incelenir. Aynı PNR, ters yöndeki uçuşa otomatik olarak aynı coğrafi kapsamı vermez.
Uçakta başka şirket adı yazıyorsa neye bakılır?
Biletteki 'operated by' alanı, uçuş numarası, havalimanı kaydı ve operasyonu üstlenen şirket birlikte incelenir; yalnızca dış görünüş veya uçağın sahibi belirleyici değildir.
SHY sadece tarifeli uçuşlara mı uygulanır?
Hayır. Düzenleme, şartları karşılayan tarifeli ve tarifesiz yolcu seferlerini kapsar; Tailwind'in charter modeli tek başına istisna oluşturmaz.
Resmî kaynaklar
Taşıyıcının kimliği, uçuş kapsamı ve başvuru usulü aşağıdaki resmî metinler üzerinden denetlenebilir:
- IATA: Tailwind Airlines üye profili ve TI kodu
- SHGM: ruhsatlı hava yolu işletmeleri ve Tailwind TR 022
- Tailwind Airlines: sık sorulan sorular ve bilet satış modeli
- Tailwind Airlines: kurumsal ana sayfa ve filo bilgisi
- Tailwind Airlines: uçuş noktaları
- Tailwind Airlines: yolcu hakları belgesi
- Tailwind Airlines: seyahat ve bagaj bilgileri
- SHGM: güncel SHY-YOLCU metni
- Resmî Gazete: SHY-YOLCU gecikme değişikliği
- SHGM: yolcu hakları şikâyet başvurusu
- EUR-Lex: 261/2004 sayılı Tüzük
- Avrupa Komisyonu: EU261 yorum kılavuzu
- Birleşik Krallık CAA: UK261 kapsam belgesi
- Birleşik Krallık CAA: gecikme hakları
- Birleşik Krallık CAA: uçağa kabul edilmeme
- Birleşik Krallık CAA: alt sınıfa düşürme
- ABAD: wet lease ve fiilî hava yolu kararı C-532/17
- ICAO: Montreal Sözleşmesi güncel sorumluluk sınırları
- EUR-Lex: paket seyahatlere ilişkin 2015/2302 sayılı Direktif