Vluchtcompensatie op Nederlandse luchthavens: vertraging, annulering en omboeking

Voor Aruba, Bonaire, Curaçao en Sint Maarten is een extra controle nodig. Deze eilanden horen bij het Koninkrijk der Nederlanden, maar liggen voor het Unierecht niet in het EU-grondgebied. Een vlucht Amsterdam–Curaçao is door het vertrek uit de EU gedekt. Voor Curaçao–Amsterdam moet de uitvoerende maatschappij bovendien een EU-luchtvaartmaatschappij zijn. De Nederlandse taal op de boeking of een Nederlands reisbureau verandert dat niet.

Deze uitleg geeft de stand van het recht op 13 september 2026 weer. De in 2026 aangenomen Europese hervorming, waaronder een toekomstige aanvraagtermijn van negen maanden en een reactietermijn van dertig dagen, is op deze datum nog niet van toepassing. Beoordeel een huidige zaak dus volgens de geldende Verordening (EG) nr. 261/2004 en de nationale termijnen.

De negen luchthavens in deze gids

Het CBS onderscheidt vijf nationale luchthavens met commercieel passagiersverkeer. Schiphol verwerkte in 2025 veruit de meeste reizigers, gevolgd door Eindhoven en Rotterdam; Maastricht en Groningen zijn kleiner maar leveren door beperkte alternatieven juist andere praktische problemen op. Voor Nederlandstalige reizigers zijn daarnaast vier grotere luchthavens in het Caribische deel van het Koninkrijk opgenomen.

Lelystad en luchthavens zonder relevant regulier passagiersverkeer krijgen geen eigen pagina. Een luchthavencode alleen rechtvaardigt geen afzonderlijke uitleg als er geen zelfstandige passagiersvraag of claimroute bestaat.

Begin met richting en uitvoerder

De vertrekplaats beantwoordt vaak de eerste dekkingsvraag. Vanaf AMS, EIN, RTM, MST of GRQ geldt EU261 voor een commerciële vlucht, ook als bijvoorbeeld een Turkse, Amerikaanse of Noord-Afrikaanse maatschappij vliegt. Bij een vertrek buiten de EU richting Nederland moet u vervolgens vaststellen wie het toestel en de bemanning leverde. Een KL-, HV- of andere marketingcode is niet beslissend als onderaan het ticket een andere uitvoerder staat.

Bewaar de volledige boekingsbevestiging, niet alleen de instapkaart. Bij een codeshare kan de verkoper, ticketuitgever en uitvoerder telkens een andere onderneming zijn. De vaste compensatie wordt in beginsel gevraagd van de uitvoerende luchtvaartmaatschappij die verantwoordelijk was voor de verstoorde vlucht.

Vier geldvragen die niet door elkaar mogen lopen

Een claim wordt sterker wanneer elk bedrag een eigen grondslag krijgt. Vaste compensatie bedraagt per passagier 250 euro voor de kortste afstandscategorie, 400 euro voor middellange routes en bepaalde vluchten binnen de EU, of 600 euro voor de overige reizen van meer dan 3.500 kilometer. De ticketprijs bepaalt dat bedrag niet. Bij passend alternatief vervoer en beperkte aankomstvertraging kan halvering onder voorwaarden mogelijk zijn.

Terugbetaling van het ticket is een keuze bij annulering en bij een vertrekvertraging van minstens vijf uur wanneer u van de reis afziet. Wie nog wil reizen, vraagt juist vervoer langs een andere route bij de eerste gelegenheid. Accepteer niet gedachteloos geld terug als een nieuwe vlucht uw echte doel is; een terugbetaling kan worden uitgelegd als beëindiging van de vervoerskeuze.

Verzorging omvat bij voldoende wachttijd redelijke maaltijden en verfrissingen. Is een overnachting nodig, dan horen hotel en vervoer daarbij. Deze plicht kan blijven bestaan wanneer storm, luchtverkeersleiding of een veiligheidsincident de forfaitaire compensatie uitsluit. Betaalt u noodgedwongen zelf, bewaar dan gespecificeerde bonnen en noteer waarom de uitgave nodig was.

Daarnaast kan aantoonbare verdere schade bestaan, maar die wordt niet automatisch door EU261 vergoed. Gemiste evenementen, inkomstenverlies, parkeren en een huurauto vragen een eigen causaal en juridisch onderzoek. Zet zulke posten niet zonder toelichting bij de standaardbedragen.

Eén boeking maakt de eindbestemming belangrijk

Bij een doorlopende reservering kan een korte vertraging in Nederland leiden tot een gemiste aansluiting en een veel latere aankomst aan de andere kant van de wereld. Dan is voor de drie-uursdrempel doorgaans de laatste bestemming van die boeking relevant. Een passagier die Amsterdam–Parijs–Montréal op één ticket boekt en door het eerste probleem zes uur later in Montréal aankomt, beschrijft de volledige reis en niet alleen de minuten op AMS–CDG.

Bij losse tickets ligt dat anders. Mist u een apart gekochte tweede vlucht, dan hoeft de eerste maatschappij die nieuwe boeking niet automatisch te beschermen. Een garantie van een boekingsplatform kan contractueel helpen, maar wordt daardoor geen EU261-recht. Bewaar afzonderlijke reserveringsnummers, voorwaarden en waarschuwingen over zelf overstappen.

De juridische aankomsttijd is in beginsel het moment waarop ten minste één vliegtuigdeur op de eindbestemming opent, zodat uitstappen mogelijk wordt. Een landingstijd uit een app kan enkele minuten eerder liggen. Juist rond de grens van drie uur zijn een eigen notitie, aankomstmelding en operationele gegevens waardevol.

Wat u op de luchthaven vastlegt

Maak eerst een kopie van de oorspronkelijke planning voordat een app alleen de nieuwe route toont. Noteer de uitvoerder, het vluchtnummer, alle ticketnummers en de geplande eindbestemming. Bewaar berichten met tijdstip van annulering, foto’s van relevante borden en nieuwe instapkaarten. Vraag de maatschappij welke concrete oorzaak zij registreert; “operationele omstandigheden” zegt weinig.

Vraag bij annulering welke routes daadwerkelijk beschikbaar zijn. De verplichting ziet op vervoer bij de eerste gelegenheid onder vergelijkbare omstandigheden, niet uitsluitend op de eerstvolgende vlucht met hetzelfde logo. Geef de maatschappij wel een redelijke kans om te handelen voordat u zelf een duur ticket of lange taxirit koopt. Leg een weigering, onbereikbaarheid en gevonden alternatieven vast.

Reist een gezin samen, maak dan een regel per passagier voor de vaste vergoeding. Een hotelkamer of taxi wordt daarentegen op basis van de werkelijke gezamenlijke rekening gevraagd en niet viermaal vermenigvuldigd. Noteer bijzondere behoeften, zoals een minderjarige, beperkte mobiliteit of noodzakelijke medicatie, wanneer die de redelijkheid van een oplossing beïnvloeden.

Van luchtvaartmaatschappij naar ILT of rechter

Dien eerst een volledige aanvraag in bij de uitvoerende maatschappij. Vermeld route, boeking, gebeurtenis, kennisgeving, werkelijke aankomst, gevraagde bedragen en genummerde bijlagen. Gebruik de vluchtcompensatiecalculator als eerste selectie, maar laat de oorzaak en uitvoerder niet door een bedrag overschaduwen.

Bent u ontevreden over de afhandeling, dan kunt u onder de voorwaarden van het formulier een melding doen bij de Inspectie Leefomgeving en Transport. ILT gebruikt meldingen voor toezicht en kan handhaven, maar int uw individuele 250, 400 of 600 euro niet. Voor daadwerkelijke betaling kan verdere buitengerechtelijke hulp of een procedure bij de kantonrechter nodig zijn. Wacht niet tot een mogelijke termijn bijna is verstreken; de huidige Nederlandse overheidsinformatie wijst bij gerechtelijke vorderingen op een termijn van twee jaar, terwijl het ILT-formulier alleen vluchten van minder dan een jaar geleden accepteert.

FAQ

Geldt EU261 voor elke vlucht die uit Nederland vertrekt?

In beginsel wel voor commerciële vluchten vanaf een luchthaven in Europees Nederland, ongeacht waar de uitvoerende luchtvaartmaatschappij is gevestigd. Controleer wel of u een bevestigde boeking had en aan de passagiersvoorwaarden voldeed.

Is een vlucht vanaf Curaçao juridisch ook een vertrek uit de EU?

Nee. Curaçao en de andere genoemde Caribische gebieden zijn geen EU-grondgebied. Voor een vlucht naar Nederland is daarom onder meer vereist dat een EU-luchtvaartmaatschappij haar uitvoert.

Krijg ik altijd 600 euro na drie uur vertraging?

Nee. Het bedrag hangt af van de relevante afstand en het type route. Bovendien kan de maatschappij betaling weigeren wanneer zij een rechtstreeks verbonden buitengewone omstandigheid en alle redelijke maatregelen bewijst.

Moet ik kiezen tussen compensatie en hotelkosten?

Nee. Vaste compensatie en verzorging hebben verschillende grondslagen. Redelijke hotel-, maaltijd- en vervoerskosten kunnen naast het forfait worden gevraagd wanneer de maatschappij de vereiste zorg niet regelde.

Kan ILT mijn vergoeding voor mij innen?

Nee. ILT houdt toezicht en kan bij overtredingen optreden, maar verzorgt niet de individuele incasso. Bewaar daarom het antwoord van de maatschappij en bewaak ook de civiele route.

Bronnen

• CBS: passagiers via Nederlandse luchthavens
• Verordening (EG) nr. 261/2004
• Rijksoverheid: rechten bij vertraging, annulering en overboeking
• ILT: melding naleving passagiersrechten
• Your Europe: rechten van vliegtuigpassagiers
• EU: landen en gebieden overzee
• Raad van de EU: aangenomen hervorming passagiersrechten